PN - Mạng xã hội (The Social Network) là bộ phim nói về sự ra đời của Facebook và đường đến thành công của Mark Zuckerberg (một trong bốn người tạo ra Facebook). Dù không hợp tác với đoàn làm phim và khẳng định nhiều chi tiết trong phim không chính xác, nhưng Mark vẫn thuê hẳn một cụm rạp cho tất cả nhân viên của mình cùng xem. Sau đó, họ còn thưởng thức appletinis - thức uống quen thuộc của ông chủ Facebook trong phim. Mark Zuckerberg là vậy, luôn chứa đựng những bất ngờ, kiểu như hai mặt đối lập của một thể thống nhất. Nhờ vậy, Mark Zuckerberg đã làm được điều phi thường: đưa Facebook lên vị trí số 1 trong “mạng lưới” mạng xã hội toàn cầu với 900 triệu người dùng.
Mark Zuckerberg, cha mẹ và hai chị
CUỘC TÌNH MARATHON
Ngày 19/5/2012, một ngày sau khi tập đoàn Facebook phát hành cổ phiếu ra công chúng (IPO) lần đầu tiên, trên trang cá nhân của Mark hiển thị dòng chữ “married” - đã kết hôn. Một tin hoàn toàn bất ngờ, ngay với gần 100 khách được mời dự tiệc tại nhà của Mark, vì họ cứ ngỡ sẽ ăn mừng Priscilla Chan tốt nghiệp chuyên ngành Nhi khoa (ĐH California) chứ không biết đó là hôn lễ giữa Mark và Priscilla. Phải chăng Mark chơi nổi với chuyện “song hỷ”? Đại diện của Mark cho biết: “Kế hoạch lễ cưới đã có từ nhiều tháng trước, chỉ đợi Priscilla tốt nghiệp. Còn ngày phát hành cổ phiếu là “mục tiêu di động” mà chúng tôi không nắm bắt được vào thời điểm chuẩn bị lễ cưới”.
Priscilla Chan kém chồng một tuổi, là một cô gái gốc Trung Quốc, dung mạo bình thường, trang phục giản dị và ít trang điểm. Họ gặp nhau năm 2004 tại ĐH Harvard, khi cùng có mặt trong một bữa tiệc của trường. Lúc đợi đến lượt vào nhà vệ sinh, họ nói chuyện với nhau. Sau khi Mark bỏ học để theo đuổi “đứa con” mới tượng hình Facebook, họ vẫn giữ liên lạc.
Năm 2007, Priscilla tốt nghiệp ĐH Harvard, làm giáo viên ở San Jose (California) được một năm thì chuyển sang học y khoa. Với một kẻ nghiện việc như Mark, Priscilla đã nghiêm khắc đặt ra… nội quy yêu: ít nhất một tối hẹn hò mỗi tuần, chỉ hai người bên nhau trong 100 phút, không tính lúc gặp nhau trong căn hộ của Mark cũng như ở trụ sở Facebook. Năm 2010, Priscilla mới chịu sống chung một mái nhà với Mark. Vào thời điểm Yahoo! muốn mua đứt Công ty Facebook với giá một tỷ USD, Mark đắn đo rất nhiều và Priscilla luôn lắng nghe mọi ưu tư của người yêu. “Chúng tôi nói chuyện với nhau rất lâu, rồi chốt lại mục tiêu của mình là gì, đâu là đam mê mình muốn tự tay xây dựng. Chúng tôi có niềm tin về những dự định của mình” - Priscilla kể lại cách mà họ cùng nhau vượt qua thử thách.
Priscilla thành đôi với Mark vì nhiều lý do, trong đó có điểm chung là cùng ưa chuộng lối sống bình dị. Tuy kết hôn với một trong những tỷ phú trẻ nhất thế giới (tài sản trị giá gần 20 tỷ USD), nhưng Priscilla chỉ mua áo cưới với giá bán lẻ là 4.700 USD. Mãi đến khi người thiết kế xem tin tức về lễ cưới, họ mới biết cái áo của mình đã vào tay nhân vật tầm cỡ thế nào. Ngay như nhẫn cưới Mark trao cho Priscilla, cũng do chính anh thiết kế, chỉ đính một viên hồng ngọc khiêm tốn.
CEO của Facebook, Mark Zuckerberg
TÀI KHÔNG ĐỢI TUỔI
Mark Elliot Zuckerberg, sinh ngày 14/5/1984, tại New York (Mỹ), là con út. Mark có ba người chị, trong đó chị cả Randi hiện là một trong những lãnh đạo của Facebook, phụ trách tiếp thị và chăm sóc khách hàng. Cha của Mark là nha sĩ, mẹ là chuyên gia tâm thần học nên rất chú trọng việc học của con cái. Từ bé, Mark đã có tính cách không khoan nhượng và ý chí mạnh mẽ, như mô tả của ông Edward Zuckerberg: “Với một số trẻ, cha mẹ chỉ cần trả lời “có” hoặc “không”. Với Mark, nếu con hỏi điều gì mà chúng tôi trả lời “không được” có nghĩa là chúng tôi phải có lập luận hợp logic, có những lý do chính đáng để giải đáp tiếp những câu hỏi khác của Mark. Khi đó, chúng tôi nghĩ sau này Mark sẽ thành một luật sư giỏi”.
Trong lúc những đứa trẻ khác chơi các game có sẵn trên máy tính thì Mark sáng tạo cái mới để chơi. Năm 12 tuổi, Mark viết được phần mềm liên lạc (cậu gọi tên là Zucknet) cho gia đình sử dụng, chưa kể những phần mềm và trò chơi đơn giản mà cậu và các bạn cùng tạo ra. Ở trường trung học, Mark và một người bạn viết phần mềm chơi nhạc Synapse Media Player, được nhiều công ty quan tâm, đặc biệt là AOL và Microsoft đều muốn mua lại nhưng Mark lại chọn hướng đi khác.
Priscilla và Mark dạo phố với trang phục giản dị
Tốt nghiệp trung học, Mark Zuckerberg học tâm lý và khoa học máy tính ở ĐH Harvard. Năm thứ hai, Mark nổi tiếng với phần mềm CourseMatch giúp sinh viên chọn lớp học và phần mềm Facemash để các sinh viên tự do bầu chọn ai quyến rũ hơn bằng cách so sánh hình ảnh. Bạn cùng phòng với Mark, Arie Hasit cho biết: “Mark viết những phần mềm ấy để vui chơi là chính”. Từ nền tảng Facemash, Zuckerberg và ba người bạn Dustin Moskovitz, Chris Hughes và Eduardo Saverin tiến tới xây dựng một mạng xã hội. Ngày 4/2/2004, Thefacebook.com ra đời với mục đích “kết nối trực tiếp mọi người đang online, thông qua mạng xã hội của các trường đại học”. Đến năm 2006 nó đã trở thành “sân chơi” của những ai trên 13 tuổi với khoảng 12 triệu người dùng. Chưa đầy ba năm sau, Facebook có 350 triệu thành viên. Khi Mark Zuckerberg trở thành nhân vật của năm 2010 do tạp chí TIME bình chọn, Facebook có khoảng 700.000 người sử dụng trong một ngày, tiêu tốn hơn 700 tỷ phút mỗi ngày để “sống” với nhau trên mạng này bằng 75 ngôn ngữ.
Hiện “dân số” của Facebook là 900 triệu người. Yếu tố chính khiến Facebook thu hút thành viên là nhờ “thế giới mở” mà Mark Zuckerberg phát triển, cho người ta cơ hội là chính mình, tự do bộc lộ nhanh nhất và hiệu quả nhất cái tôi bằng nhiều phương tiện, dịch vụ. Bên cạnh đó, thông tin cá nhân của người dùng (chẳng hạn tên thật, địa chỉ, số điện thoại, sở thích cá nhân) cũng được “cộng hưởng” triệt để, nhằm tạo mối liên hệ rộng lớn hơn trong cộng đồng mạng Facebook. Điều này làm dấy lên những nghi ngại về sự bảo mật thông tin, vì nó có thể trở thành “mồi ngon” để khai thác lợi nhuận, ví dụ bán thông tin phục vụ nhu cầu quảng cáo, khảo sát thị trường... Dù vậy, Facebook tiếp tục cho phép “trưng” ra công cộng nhiều hơn thông tin cá nhân của người dùng. Dù mọi người vẫn quan ngại về độ an toàn nhưng số lượng thành viên Facebook vẫn tăng, tài sản của Mark Zuckerberg cũng tăng theo, tính đến năm 2012 là hơn 19,1 tỷ USD, đưa Mark vào danh sách 30 người giàu nhất thế giới.
Nhìn bề ngoài, tỷ phú trẻ 28 tuổi không khác gì một “phó thường dân” với áo thun và quần jean, nhất là những lúc Mark có vẻ lúng túng trong giao tế xã hội. Tuy nhiên, trò chuyện với Mark có thể là một thách thức đáng kể với người đối diện, vì Mark luôn nắm thế chủ động trong đối thoại. Anh nói nhanh và chính xác, khi không có “dữ liệu” để tiếp tục truyền, phát “tín hiệu”, Mark đột ngột lặng im, khiến dễ bị hiểu lầm là giao tiếp vụng về. Mark cũng đề cập thẳng mọi việc và nhìn trực diện với đôi mắt mở to, đôi lúc khiến người khác e ngại. Kỳ thực, gần gũi với Mark sẽ thấy anh không phải là kẻ lạnh lùng và thích một mình. Mark sẵn sàng mỉm cười, dù nghĩ và nói đều nhanh nhưng Mark vẫn đợi người ta theo kịp mình. Mẹ của Mark nói rằng Mark nhạy cảm do một phần là em út có đến ba người chị. Để hiểu sự khác thường này, hãy tin vào lời giải thích của anh: “Tôi chỉ tập trung vào những gì đang làm”.
Mark Zuckerberg còn là người tích cực tham gia các hoạt động từ thiện. Tháng 12/2010, Mark tham gia tổ chức Giving Pledge, gồm các tỷ phú cam kết tặng ít nhất 50% tài sản vào mục đích từ thiện. Trong số thành viên tổ chức này còn có nhà sáng lập Microsoft Bill Gates, một trong hai người Mark rất ngưỡng mộ (người còn lại là Steve Jobs).
