Hiệp định hòa hợp mỹ phẩm ASEAN mà Việt Nam tham gia và Quy chế mới về quản lý mỹ phẩm do Bộ Y tế ban hành có hiệu lực đã hơn 4 tháng. Thế nhưng đến nay, thị trường mỹ phẩm vẫn tràn lan sản phẩm giá bèo. Người tiêu dùng mặc sức chọn hàng "xách tay" giá bèo, không màng đến giá trị thực.
“50.000 đồng là hữu nghị rồi. Phấn của Lancôme được nhiều người dùng lắm. Hàng xách tay từ nước ngoài, phải cho vào vỏ khác không thì nhà phân phối kiện chết. Không mua, đừng hỏi nhiều!”. Thái độ thay đổi chóng mặt của chủ ki ốt khiến khách mua hàng choáng. Còn đối với người kinh doanh ở chợ Hôm, chuyện này “như cơm bữa”.
Lấy mác “mua buôn mỹ phẩm về bán lẻ”, chúng tôi được chủ hàng ở chợ Đồng Xuân, chợ Hôm, chợ Ngã Tư Sở săn đón. Gọi là hàng mỹ phẩm cao cấp “giá bèo”vì chúng được quảng cáo: “Hàng xách tay, không qua thuế quan, chỉ có chục hộp ở Việt Nam thôi… Kinh doanh loại này lãi lớn lắm, chủ yếu là hàng nhái từ nước khác nhập về, cẩn thận nhất, phải kiếm cho được tem chống hàng giả”, một chủ hàng tiết lộ. Khi mua hộp phấn Essance giá 48.000 đồng, hộp màu mắt Shiseido giá 160 nghìn đồng, hộp phấn nén ISA Knox (trị giá 486.000 đồng) chỉ còn 25.000 đồng, son của hãng Clinique chỉ 50.000 đồng, của VOV là 45.000 đồng,… nhiều người mừng thầm vì nghĩ mua được mỹ phẩm "hàng hiệu giá bèo”. Họ không biết rằng, mức giá đó chỉ là giá ở chợ, còn khi đến tay người tiêu dùng thông qua một số cửa hàng tạp hóa, siêu thị…, mức giá này đã “đội” lên nhiều lần, Nhiều cửa hàng bán mỹ phẩm cao cấp còn vừa bán hàng chính hiệu. vừa bán hàng “giá bèo”.
Theo số liệu từ Cục Quản lý Dược, cả nước hiện có 15.500 loại mỹ phẩm đăng ký lưu hành. Ngoài thị trường, con số này lớn hơn rất nhiều. Khảo sát riêng các chợ ở Hà Nội, dễ thấy, gần như 100% sạp hàng mỹ phẩm đều bán mỹ phẩm không nhãn mác. Kể cả loại mỹ phẩm cao cấp vốn chỉ có trong cửa hàng của nhà phân phối độc quyền, mỹ phẩm dành riêng cho giới trang điểm chuyên nghiệp, mỹ phẩm đặc trị dành cho điều trị các bệnh về da như Forencost, Snell, Renetox… cũng được nhiều chủ hàng ở chợ hứa hẹn: “Cứ để lại tên hàng, một tuần nữa qua, lấy hàng xịn về, giá chỉ bằng nửa giá chính hãng. Mỗi tháng, đầu mối đều giới thiệu khoảng 60 mẫu mỹ phẩm mới..”
Tiền mất, tật mang
Người tiêu dùng Việt Nam, mỗi năm chi gần 1.000 tỷ đồng cho việc mua sắm mỹ phẩm. Người bán mỹ phẩm, dù bị phạt, vẫn tìm cách có tem chống hàng giả trên hàng “giá bèo” mới nhập. Còn vì “giá bèo”, người dùng lầm tưởng mua được hàng hiệu “xách tay”.
Quy chế mới về quản lý mỹ phẩm ghi rõ: Mỹ phẩm sản xuất trong nước, mỹ phẩm nhập khẩu đều phải công bố chất lượng, dán mác, hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt trước khi lưu hành. Nhưng, thực tế, quy chế này dường như không có hiệu lực đối với mỹ phẩm bày bán tại chợ, tiệm tạp hóa, siêu thị, cửa hàng tự chọn... Đại diện công ty mỹ phẩm LG Vina cho biết, vừa qua, LG Vina buộc phải công bố rằng tem ghi “Duty Free” trên sản phẩm O’hui là tem và mỹ phẩm giả. Một đại diện Cục Quản lý dược đánh giá: Việc giả mạo nhãn của sản phẩm khác đã được phép lưu hành; nhãn mỹ phẩm không đủ nội dung theo quy định; sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm chưa đăng ký lưu hành hoặc chưa công bố tiêu chuẩn chất lượng chỉ bị phạt từ 3 triệu – 5 triệu đồng.Mức xử phạt vi phạm như vậy chưa đủ sức răn đe.
Một cơ sở sản xuất mỹ phẩm giả bị QLTT phát hiện
Trong khi đó, thông tin từ Viện Da liễu Quốc gia và Viện Da liễu Hà Nội, mỗi ngày có khoảng 5 - 7 bệnh nhân đến viện vì sử dụng hóa mỹ phẩm, chủ yếu là bệnh nhân bị dị ứng mỹ phẩm, có trường hợp má bị hoại tử. Một số bác sĩ chuyên khoa da liễu cho biết: Nhiều tá dược trong mỹ phẩm, dầu gội đầu, sữa tắm, kem đánh răng... có khả năng gây ung thư, đục thủy tinh thể, ảnh hưởng lên gan, thận, não... Hầu hết mỹ phẩm chăm sóc da, làm đẹp đều có từ 15 - 20 loại hóa chất. Các loại nguyên liệu này chứa kim loại nặng không tan, dễ tích tụ ở màng dịch tế bào như thủy ngân, chì, kẽm…. Mỹ phẩm có tác dụng tẩy trắng da đều chứa chất hydroquinone (hóa chất giúp tạo hiệu quả tức thời). Nếu ngưng sử dụng, nước da sẽ trở lại đúng bản chất, không thể thay đổi màu sắc. Còn bột tạo màu mỹ phẩm đều có hàm lượng độc tố chì khá cao, dễ gây dị ứng, nhất là nám, loét lở trên da, dù lúc mới thoa, người dùng thấy đẹp và thơm hơn.
Nhìn rộng ra thị trường hàng cao cấp, không riêng hàng mỹ phẩm bị “lợi dụng”, nhiều hàng tiêu dùng, vật liệu xây dựng, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi, lương thực, thực phẩm… cũng bị “nhái” thương hiệu tràn lan. Thực tế này đòi hỏi công tác đấu tranh chống hàng giả cần có sự tăng cường hợp tác quốc tế, ngăn chặn từ đầu nguồn hàng làm giả từ nước ngoài và doanh nghiệp cũng cần nhập cuộc.