Với sự trợ giúp của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), nước ngầm đã trở thành một trong những nguồn cung cấp chính thức cho nhu cầu ăn uống, sinh hoạt ở nước ta. Theo thống kê chưa đầy đủ, UNICEF đã hộ trợ lắp đặt hơn 200.000 giếng nước ở các vùng nông thôn. Số giếng khoan tư nhân và công cộng cũng tăng lên nhiều. Ước tính, có trên 10 triệu người dân Việt Nam đang sử dụng nước giếng khoan và đây là nguồn nước có nguy cơ nhiễm thạch tín rất lớn.


Những minh chứng đau lòng


Anh Trần Văn H, 34 tuổi, xã Hòa Hậu, tỉnh Hà Nam bắt đầu sử dụng nước giếng khoan trong ăn uống và sinh hoạt từ năm 1997. Đến nay, không hiểu sao cả hai bàn chân của anh đều bị chai cứng, sừng hóa. Cũng ở trong xã, ông Trần B.B, 47 tuổi cũng mới chỉ ăn nước giếng khoan từ năm 1998, trên bàn tay và chân ông đã xuất hiện các gai nhọn và lưng thì lấm tấm nhiều mảng da sậm màu...


Họ không hề biết các căn bệnh này đều bắt nguồn từ nguyên nhân trong nguồn nước giếng đang dùng hàng ngày có nhiễm thạch tín (asen) ở mức rất nặng (trên 500 microgram/lít).


Rung chuông báo động


Mới đây, Bộ Y tế phối hợp với Viện Y học lao động và vệ sinh môi trường, Quỹ UNICEF chính thức công bố kết quả khảo sát sự ô nhiễm thạch tín trong nước ngầm tại 12 tỉnh được thực hiện mới đây ở nước ta. TS Nguyễn Thị Phương Thảo, Viện Khoa học Công nghệ Việt Nam khẳng định hiện tượng ô nhiễm thạch tín trong nước ngầm ở Việt Nam tương đối phổ biến. Các tỉnh: Hà Nam, Nam Định, Hà Tây, Hưng Yên, Hải Dương thuộc lưu vực sông Hồng đều bị ô nhiễm thạch tín trong nước ngầm, trong đó trầm trọng nhất là Hà Nam, Nam Định và Hà Tây.


Tại lưu vực sông Mêkông, Đồng Tháp là tỉnh bị ô nhiễm thạch tín khá nặng. An Giang cũng có dấu hiệu bị ô nhiễm. Ngoài ra, tại các tỉnh miền Trung tuy chưa phát hiện được ô nhiễm, nhưng không phải là không có ô nhiễm, vì số xã khảo sát rất ít.


Riêng tại Hà Nội, trong 824 mẫu giếng được xét nghiệm có tới 613 mẫu (chiếm trên 74%) có hàm lượng thạch tín cao hơn tiêu chuẩn 0,05 microgram/lít. Nhiều mẫu được tìm thấy có hàm lượng thạch tín cao gấp 7-10 lần so với tiêu chuẩn.


Tác hại của thạch tín


Người tiếp xúc với thạch tín lâu ngày sẽ mắc các bệnh về tim mạch, như: cao huyết áp, rối loạn vận chuyển mạch máu, viêm tắc mạch ngoại vi, bệnh mạch vành, mạch máu não dẫn đến thiếu máu cục bộ cơ tim và não. Người sử dụng nước có ô nhiễm thạch tín trong ăn uống và sinh hoạt thường bị tổn thương da, như: biến đổi sắc tố, sừng hóa, ung thư da...


Thời gian dùng nước càng lâu thì các triệu chứng của bệnh càng rõ rệt. Trung bình, người dùng nước dưới 10 năm thì triệu trứng ít, phải sau 10 năm thì các chứng sừng hóa da bàn tay, bàn chân, gai nhọn, da có sắc tố sẫm màu thường biểu hiện ra ở những người đã dùng nước từ 5 - 10 năm. Và bộc lộ ra rõ rệt nhất là sau 10 năm sử dụng.


Tiến sĩ Đặng Đình Phúc, Trưởng phòng Quản lý nước dưới đất, Cục quản lý tài nguyên nước, Bộ Tài nguyên môi trường cho biết Bộ đã được Chính phủ giao cho nhiệm vụ thu thập các thông tin cần thiết về tình trạng nhiễm độc thạch tín trong nguồn nước ngầm và ảnh hưởng tới sức khỏe con người trên phạm vi rộng để đưa ra những giải pháp giảm thiểu tác hại này trình Chính phủ.


Toàn bộ các bước này sẽ được Bộ gấp rút hoàn thành trong khoảng vài năm tới. Hy vọng, chất độc này được xử lý khỏi nguồn nước để bảo đảm sức khỏe cho người dân càng sớm càng tốt.


(Theo tntp.org.vn)