http://www.tienphong.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=157019&ChannelID=15


Loa phường, e-Phường và e-Government


TPO - Xa quê hương, mỗi lần về thăm Thủ đô, anh bạn tôi rất thích khách sạn 33 Phạm Ngũ Lão trong khu vườn yên tĩnh. Sáng ra tiếng chim hót véo von, một sự thanh bình hiếm có còn lại của thành phố. Sự tĩnh lặng xa hoa ấy cũng chả được bao lâu vì anh chợt nghe tiếng… loa phường.


Từ Loa phường...


Đất nước đã qua mấy thập kỷ đổi mới, nhưng loa phóng thanh có vẻ không khác trước. Dạo đầu bằng bài hát ít người nghe, giọng phát thanh viên khi trong, khi đục, đôi lúc ngẹn ngào bởi tiếng nhiễu loẹt xoẹt hay âm thanh hỗn độn của đường phố.


Thời chiến tranh hay bao cấp, loa phóng thanh báo máy bay sắp đánh phá, đề nghị xuống hầm trú ẩn, rồi mời bà con mang sổ gạo phường đóng dấu hay mang chai mua nước mắm phân phối. Đó là phương tiện cho cả khu phố biết những gì xẩy ra trong nước, trên thế giới và cả nơi đang sống.


Nhưng thế kỷ 21 này đã khác nhiều. Đài, báo, internet tràn ngập, tivi bật lúc nào cũng có tin. Thử hỏi còn bao nhiêu dân nghe tin trên cột điện. Một điều tra xã hội về tác dụng của phương tiện hiếm có này có thể đem lại kết quả thú vị.


Ai muốn cách truyền thông cổ lỗ này tiếp tục tồn tại cũng nên hiểu là còn người dân nào lắng tai, tiếp thu và thực thi mệnh lệnh trên loa. Khi đó, chính khách biết làm thế nào đối xử một cách văn hóa với những đôi tai của hàng chục vạn người.


... đến e-Phường và e-Government


Trang thông tin điện tử Phường Khương Mai, Hà Nội


Khi có Chương trình 112 về chính phủ điện tử từ năm 2000 đã bao nhiêu hy vọng thiết tha. Một ngày nào đó, cư dân tại gia vào web tìm kiếm thông tin cần thiết vào bất kỳ lúc nào.


Tiếc thay, e-Government chả thấy đâu, mà chỉ biết tin buồn, ông
Vũ Đình Thuần
(nguyên phó chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, nguyên trưởng Ban đề án 112 Chính phủ) và mấy nhân viên phụ trách dự án tốn kém hàng nghìn tỷ đồng đang bị truy tố về tội “tham ô tài sản và lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.


Và loa trên cột điện đôi lúc vẫn cứ phải làm việc thay cho "Chính phủ điện tử".


Thật bất ngờ, VietnamNet (26/3/2009) đưa tin vui “Phường Khương Mai - khu phố nhỏ nằm trên các con đường mang tên những vị tướng Lê Trọng Tấn, Hoàng Văn Thái, Nguyễn Ngọc Nại, với dân cư chủ yếu là giới trí thức, cán bộ quân đội nghỉ hưu. Đến thăm khu dân cư này, người ta có thể dễ dàng bắt gặp những dòng chữ được chèn thêm "đầy tính quảng cáo" bên dưới mỗi bảng thông báo, giấy mời họp, panô, áp phích nội bộ...: "Trang thông tin điện tử Phường Khương Mai,
http://www.phuongkhuongmai.gov.vn
...”


Không biết phường này có được Chương trình 112 cho chút tiền nào từ hàng nghìn tỷ hay không, nhưng trang web của họ đã đi vào hoạt động. Xem phía dưới đã có hơn 800 ngàn lượt truy nhập. Tin khá phong phú, từ thế giới đến trong nước. Rồi tin UBND phường, Công an phường Khương Mai tổ chức cung cấp nước sạch miễn phí cho nhân dân trong vùng ngập nước sau trận lũ lụt khủng khiếp hồi tháng 11 năm ngoái hay báo chuyển trụ sở làm việc từ ngày 16-2-2009 gần đây.


Tin của nhà báo “phường” Trần Văn Nghị viết về cụ Ngô Văn Nậm, sinh năm 1929, một người cha hết lòng vì con cháu, hàng ngày đi chợ cho gia đình, phục vụ người con trai ốm liệt giường làm người đọc cảm động vì tấm lòng của cụ già 80 tuổi.


Để cho trang web này hoạt động và nạp tin đều đặn, chắc hẳn nhiều người đã phải cố gắng và tận tâm. Việc đọc tin hàng ngày trên các trang báo khác và copy/paste về web phường cũng đòi hỏi nhiều công sức và trình độ lọc tin. Lãnh đạo phường biết đi trước thời đại, tấm lòng vì cộng đồng của nhiều người và công cụ internet giúp trang web thành hiện thực.


Nhìn qua menu của Khương Mai web dễ bị nhầm lẫn với một trang chuyên nghiệp vì có quá nhiều thông tin đăng tải. Có thể sự phong phú đó vượt quá khuôn khổ của một phường nhưng rõ ràng đây là điển hình tốt cho một chính quyền điện tử địa phương (e-Phường).


Sự xuất hiện trang web cấp phường đủ nói lên một e-Phường hay là e-Government địa phương. Người dân có thể trao đổi trực tiếp bằng email, xem các thủ tục trực tuyến với các số điện thoại hay địa chỉ giao dịch công khai. Nhiều văn bản pháp qui được đăng tải dễ truy nhập. Giấc mơ hội nhập còn phải tìm đâu xa.


Bàn luận về Chương trình Tin học 112
, người viết bài này đã từng tâm sự “Để đợi cải tổ hành chính quốc gia thành công chắc còn lâu lắm. Chúng ta không nên ôm đồm thiết kế những dự án quá lớn vì thất bại sẽ ảnh hưởng khôn lường. Nên dừng lại việc xây dựng dự án quốc gia chung chung, chẳng liên quan gì đến chiến lược về cải cách hành chính. Xin một khoản tiền lớn để rồi “có tiền nên có quyền”, sinh ra chuyện “xin-cho”. Lãng phí và tham nhũng cũng từ đó mà ra. Nhiều thành công của CPĐT trên thế giới lại bắt đầu bằng các ứng dụng thí điểm nhỏ, các bước cải tiến dần dần từ nhiều phía trong một vùng địa lý hẹp để chứng minh tác dụng lớn của việc cải cách hành chính song hành với ứng dụng CNTT.”


Chủ tịch xã phường không phải là chính khách cao cấp nhưng nếu có hiểu biết đôi chút về xu hướng công nghệ, có tầm nhìn xa và đặt lợi ích cộng đồng lên trên thì sẽ làm được những việc "tầm quốc gia" về Chính phủ điện tử như Khương Mai. Chỉ có đổi mới tư duy trong lãnh đạo mới thay đổi được cách nghĩ “phát thanh oang oang trên cột điện” của thế kỷ trước, kẻ nói cứ nói, người ta có nghe hay không, diễn giả cũng chẳng quan tâm.


Chiếc loa phường đã đi theo số phận dân tộc trong vài thập kỷ. Không ai phủ nhận tiếng phát thanh ấy đã đóng vai trò trong những năm tháng thăng trầm của đất nước. Nhưng cái gì đã thuộc về lịch sử thì nên để vào lịch sử.


Thời đại internet thì “loa phường” cũng phải khác. Việc ít tốn kém nhưng lại hiệu quả lớn để có chính quyền điện tử “của dân, do dân và vì dân”, hãy bắt đầu bằng việc đưa chiếc loa vào viện bảo tàng, dành một chỗ xứng với tầm vóc lịch sử của nó. Thay vào đó là một e-Phường như Khương Mai. Khi đó một e-Government trong tương lai không xa sẽ hiện hữu.


Và người bạn về thăm Hà nội chỉ nghe thấy tiếng chim hót líu lo trong khu vườn của khách sạn 33 Phạm Ngũ Lão. Khi đó, tiếng loa phường sẽ còn như một hoài niệm đẹp.


Hiệu Mi