Đổi giới vì...thịt lợn nuôi tăng trọng

Thời gian gần đây, các phương tiện thông tin đại chúng đã cảnh báo thức ăn tăng trọng nhập vào Việt Nam. Các tỉnh biên giới là đầu mối trung chuyển của thuốc tăng trọng.

Lạng Sơn - một trong những địa phương được cảnh báo về tình trạng thuốc tăng trọng nhập lậu từ Trung Quốc. Tuy không được bày bán công khai nhưng nếu khách có nhu cầu các chủ hàng sẵn sàng đáp ứng. Các loại thuốc tăng trọng mang nhiều tên khác nhau như: "Bạch nhật đại", "Khai vị" "Tăng gia phức đại"...

Công dụng của những bài thuốc này là thúc đẩy sự tăng trưởng, cải thiện và nâng cao chất lượng thịt, tăng cường khả năng sinh sản. Đối với gia súc lấy thịt thì làm giảm thời gian chăn nuôi, với gia súc lấy trứng thì gia tăng số lượng trứng. Bên cạnh đó, còn có tác dụng làm lông sáng mịn, hồng hào, vật nuôi trở nên thuần hơn.

Những lời quảng cáo đều hấp dẫn, hứa hẹn năng suất chăn nuôi cao. Gói "Bạch nhật đại" quảng cáo, lợn trên 15kg sử dụng thức ăn này trong vòng 3 tháng có thể tăng cân lên 100kg. Còn nếu sử dụng hỗn hợp nhiều loại thức ăn của hãng này thì từ 10-15 ngày đã có thể xuất chuồng.

Phát bệnh vì ăn... thịt lợn

Tại buổi toạ đàm ''Thịt lợn tăng trọng và những nguy cơ'' do báo Khoa học & Đời sống tổ chức, ThS. Chu Đình Khu (Cục Chăn nuôi, Bộ NN&PTNT) cũng đưa ra những con số cảnh báo: Chi cục Thú y TP.HCM vừa qua đã phát hiện 52/334 mẫu thịt gia súc bán trên địa bàn thành phố dương tính với Clenbuterol (một loại hooc-môn tăng trưởng tổng hợp hóa học có tác dụng kích thích gia súc, gia cầm tăng cân nhanh).

Clenbuterol là một chất thuộc nhóm Beta agonist có tác dụng giãn phế quản, giãn cơ trơn ở cuống phổi, điều khiển các chất dinh dưỡng hướng tới mô cơ, tăng sinh quá trình tổng hợp protein để tích lũy nạc và giảm sinh tổng hợp mỡ, giảm tích lũy mỡ trong cơ thể.

ThS. Khu cho biết thêm: Trên thực tế, từ những năm 80, Clenbuterol đã được bổ sung vào thức ăn chăn nuôi lợn, bò thịt, gà thịt... nhằm kích thích sinh trưởng, tăng tỷ lệ thịt nạc, giảm chi phí thức ăn. Tuy nhiên, lượng Clenbuterol tồn dư trong thực phẩm có tác dụng không tốt đến sức khỏe con người như rối loạn nhịp tim, run cơ, co thắt phế quản, phù nề, liệt cơ, tăng huyết áp. Clenbuterol là chất bền vững với nhiệt, hầu như không biến đổi, mất đi qua quá trình nấu nướng ở nhiệt độ đun sôi 100oC.

Clenbuterol bổ sung cho thức ăn vật nuôi tồn dư trong thịt, gan, gây hậu quả nguy hiểm cho sức khỏe con người. Vì vậy, nó đã bị cấm đưa vào thức ăn chăn nuôi ở châu Âu từ năm 1996. Ở Việt Nam, Clenbuterol bị cấm dùng trong thức ăn chăn nuôi từ 2002, nó cũng không nằm trong danh mục thuốc thú y.

Gần đây nhất, Cục Chăn nuôi có tiến hành điều tra tại một số hộ chăn nuôi lợn ở các tỉnh phía Nam và thấy rằng, các gia đình chăn nuôi đã bổ sung một loại chất không có nhãn mác và giá rất rẻ vào thức ăn cho lợn với giải thích là “thuốc chống ho”. Tuy nhiên, khi xét nghiệm tại Viện Khoa học kỹ thuật nông nghiệp miền Nam, chất này chính là Clenbuterol.

Cụ thể, trong 83 mẫu thức ăn hỗn hợp và đậm đặc của 12 công ty cho thấy 9 mẫu dương tính (11%). Kết quả thử nhanh chất này tập trung ở những hộ sử dụng thức ăn đậm đặc của CP, Cargill, Novo, CJ, Anco. Do nghi ngờ rằng chính người chăn nuôi tự mua chế phẩm Clenbuterol về trộn thêm vào thức ăn cho lợn, viện đã thu thập mẫu thức ăn đậm đặc để khảo sát, kết quả 1/12 mẫu thức ăn của công ty Anco cho kết quả dương tính. Có 3 mẫu nguyên liệu bổ sung nguồn gốc từ Campuchia và Trung Quốc được chào bán cho công ty Mỹ Nông là dương tính.

PGS.TS Đậu Ngọc Hào - Phó cục trưởng Cục Thú y (Bộ NN&PTNT) cảnh báo, ngoài những chất nằm trong danh mục đã bị cấm, trên thị trường hiện nay còn xuất hiện rất nhiều chất tăng trưởng không rõ nguồn gốc với nhãn mác tiếng nước ngoài hoặc không có nhãn mác mà hiện cũng chưa có nghiên cứu nào xác định đây là những loại chất gì.

"Nhổ tận rễ" thuốc tăng trọng: Bài toán nan giải

Hàng loạt các văn bản quy phạm pháp luật về việc nhập khẩu, kinh doanh thứ thức ăn chết người này đã đưa ra như điều 13 Nghị định số 175/2004/NĐ-CP ngày 10/10/2004 của Chính phủ về xử phạt hành chính trong lĩnh vực thương mại nêu rõ: Đối với hành vi kinh doanh hàng cấm lưu thông áp dụng mức phạt 200.000 - 20 triệu đồng và áp dụng hình thức xử phạt bổ sung cũng như các biện pháp khắc phục hậu quả.

Các loại thuốc tăng trọng nhập lậu

từ Trung Quốc được bày bán ở chợ Lạng Sơn.

http://vietnamnet.vn/xahoi/doisong/2006/07/588740/

Hay khoản 5 điều 12 Nghị định 15/NĐ-CP ngày 19/3/1996 nêu rõ việc cấp sản xuất, kinh doanh thức ăn chăn nuôi có hoạt tính hocmone hoặc kháng hocmone, các chất độc tố và các chất có hại trên mức quy định.

Cũng điều 19 của nghị định này nêu rõ: Cấm nhập khẩu các loại thức ăn chăn nuôi, nguyên liệu thức ăn có các yếu tố gây hại sức khoẻ cho vật nuoi, cho người và ô nhiễm môi trường...

Thế nhưng, cấm cứ cấm, việc bán và sử dụng vẫn diễn ra.

Tại buổi toạ đàm, các chuyên gia đều khẳng định: hầu hết các loại thuốc tăng trọng bị cấm đều được nhập lậu vào Việt Nam nhưng bằng nhiều hình thức nó vẫn trôi nổi trên thị trường. Bên cạnh đó, những loại thuốc trôi nổi không biết công thức cũng như tác dụng xuất hiện. Đối với những loại này cũng cần nghiêm cấm lưu hành. Để đối phó với việc này đòi hỏi có hệ thống chính quyền phải cùng vào cuộc, đặc biệt là sự kiểm soát chặt chẽ ngay từ cửa khẩu của các lực lượng biên phòng, hải quan, công an.

Được biết, sau khi báo chí lên tiếng, Bộ NN&PTNT vừa chỉ đạo các ngành chức năng tiến hành kiểm tra thức ăn chăn nuôi sản xuất trong nước và nguyên liệu nhập khẩu đồng loạt tại các địa phương trong nước.

Dù có nhiều biện pháp đưa ra nhưng việc "nhổ tận gốc" thuốc tăng trọng trên thị trường cũng còn nan giải.

Lệ Hà