Trong phiên họp sáng 10/12, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Giáo dục sửa đổi với nhiều điều chỉnh tác động trực tiếp đến hệ thống giáo dục phổ thông. Điểm thay đổi được quan tâm nhiều nhất là việc bỏ quy định cấp bằng tốt nghiệp trung học cơ sở (THCS), vốn tồn tại nhiều năm trong hệ thống văn bằng quốc gia.
Theo thông tin từ VnExpress, Luật mới xác định danh mục văn bằng thuộc giáo dục quốc dân gồm: bằng tốt nghiệp trung học phổ thông, bằng trung học nghề, trung cấp, cao đẳng, cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ và các văn bằng đào tạo chuyên sâu đặc thù. So với quy định hiện hành, bằng tốt nghiệp THCS đã không còn nằm trong hệ thống văn bằng chính thức.
Cách xác nhận hoàn thành chương trình thay cho bằng tốt nghiệp
Thay vì cấp bằng, việc hoàn thành các cấp học sẽ được ghi nhận theo cơ chế mới. Học sinh hoàn tất chương trình tiểu học và THCS, nếu đủ điều kiện theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, sẽ được Hiệu trưởng xác nhận hoàn thành ngay trên học bạ. Đây là hình thức thay thế cho tấm bằng từng được cấp trước đây.
Đối với cấp THPT, học sinh hoàn thành chương trình và đủ điều kiện dự kỳ thi tốt nghiệp, nếu đạt yêu cầu sẽ được cấp bằng tốt nghiệp. Trường hợp không tham dự hoặc thi chưa đạt, các em sẽ nhận giấy chứng nhận hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông, có thể dùng để tiếp tục đăng ký dự thi lấy bằng hoặc chuyển hướng sang học nghề.
Luật mới cũng quy định rõ giá trị pháp lý của văn bằng, chứng chỉ do các cơ sở giáo dục công lập và tư thục cấp ra là ngang nhau. Toàn bộ văn bằng có thể được cấp dưới dạng bản giấy hoặc bản số, phục vụ yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục. Riêng nhóm văn bằng chuyên sâu trong lĩnh vực sức khỏe như bác sĩ nội trú hoặc chuyên khoa sẽ do Bộ Y tế quản lý theo Luật Giáo dục đại học.
Phụ huynh ủng hộ vì thực tế và giảm áp lực
Chủ trương bỏ bằng tốt nghiệp THCS nhanh chóng nhận được sự đồng thuận cao từ phụ huynh, cho rằng đây là bước đi hợp lý và giảm bớt gánh nặng không cần thiết.
Chia sẻ trên Dân trí, chị Lê Thùy Thanh Trang, phụ huynh có hai con học THCS tại TP Thủ Đức, nhận định tấm bằng này không còn mang nhiều giá trị sử dụng trong bối cảnh tuyển dụng lao động hiện nay. Theo chị, việc duy trì cấp bằng chỉ khiến phụ huynh lẫn học sinh chịu thêm một loại giấy tờ phải bảo quản hoặc xin cấp lại nếu thất lạc.
Chị Trang cho biết: “Khi bỏ bằng, học sinh hoàn thành lớp 9 có thể thuận lợi đăng ký thi vào lớp 10 hoặc theo học nghề. Chỉ cần phần xác nhận ngay trên học bạ là đủ cho các thủ tục chuyển cấp”.
Nhà trường đánh giá tích cực, giảm chi phí và quy trình
Từ góc độ quản lý cơ sở giáo dục, nhiều cán bộ trường THCS tại TP HCM cho rằng tấm bằng tốt nghiệp THCS không còn tác dụng rõ ràng trong thị trường lao động cũng như trong phân luồng học sinh.
Ông Nguyễn Công Phúc Khánh, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn, và ông Đinh Phú Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Văn Luông, nhận định việc loại bỏ tấm bằng giúp tránh lãng phí ngân sách in ấn, phôi bằng và giảm tải đáng kể thủ tục hành chính cho nhà trường. Quan điểm “nơi nào dạy, nơi đó xác nhận” cũng phù hợp với xu hướng quản lý tinh gọn.
Theo các nhà quản lý, khi không cần đến bằng giấy, học sinh có thể tập trung hơn vào lựa chọn hướng đi sau khi kết thúc chương trình THCS. Các thủ tục như nộp hồ sơ xét tuyển, đăng ký học nghề hoặc chuyển trường sẽ diễn ra nhanh gọn hơn, giảm tình trạng quá tải giấy tờ vào cuối năm học.
Hướng đến tinh giản và thực chất trong đánh giá
Từ năm học 2024 – 2025, bằng tốt nghiệp THCS đã bỏ phần xếp loại. Quyết định loại bỏ hoàn toàn bằng tốt nghiệp trong Luật Giáo dục sửa đổi tiếp tục thể hiện xu hướng tinh giản, thực chất hóa trong công tác đánh giá và cấp chứng nhận ở bậc phổ thông.
Giới chuyên môn nhận định việc chuyển sang xác nhận hoàn thành chương trình ngay trên học bạ không chỉ giúp tiết kiệm nguồn lực mà còn phù hợp với định hướng phân luồng sau THCS, tạo thuận lợi cho học sinh tiếp cận các lựa chọn học tập hoặc nghề nghiệp phù hợp.
Theo Đời sống & Pháp luật