* Thu phí theo đầu phương tiện: "Nhiều ô tô chui làm sao thu được phí"
Hai phương án thu phí đường bộTrong văn bản dự thảo Bộ GTVT trình lên Chính phủ có hai phương án thu phí là theo giá nhiên liệu xăng, dầu và qua đầu phương tiện. Phương án thu theo nhiên liệu cụ thể như sau: Căn cứ theo đơn nhập khẩu, các đơn vị nhập khẩu xăng nộp phí sử dụng đường bộ. Đối với xăng và dầu diezel sản xuất trong nước, phí sử dụng đường bộ được tính vào giá bán sản phẩm xăng, diezel của nhà máy lọc dầu bán cho thị trường trong nước.
Nếu tính theo phương án này, áp dụng mức thu 1.000 đồng/lít thì sau khi hoàn lại tiền cho các đối tượng đã tiêu thụ xăng nhưng không sử dụng cho mục đích tham gia giao thông đường bộ, số thu đạt khoảng 5.765 tỷ đồng/năm.
Phương án thu phí trực tiếp qua đầu phương tiện cơ giới sử dụng đường bộ, cụ thể là phí thu xe máy được tính theo dung tích xi-lanh với mức phải nộp từ 80.000 - 150.000 đồng/tháng; phí ô tô tính theo trọng tải và số ghế xe từ 140.000 - 1.440.000 đồng /tháng.
Theo nhận định của Bộ GTVT, xe ô tô ở Việt Nam đang gánh trong giá bán nhiều loại thuế, lệ phí. Tuy việc thu phí sử dụng đường bộ đối với ô tô có tạo thêm áp lực chi phí cho người sử dụng nhưng tỷ trọng tăng so với chi phí hiện tại đang phải trả là không lớn.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng- Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam:“PHẢI ĐẢM BẢO NGUYÊN TẮC DÙNG NHIỀU TRẢ PHÍ NHIỀU”
Ông Nguyễn Mạnh Hùng
Theo ông Hùng, Luật Giao thông đườõng bộ đã quy định người sử dụng phương tiện tham gia giao thông phải nộp phí để xây dựng đường bộ. Hiện nay, chi phí cho việc tu sửa đường sá quá lớn, ngân sách của nhà nước mới chỉ đảm bảo được khoảng 50%. Người sử dụng phương tiện lưu thông đường bộ phải trả phí là một điều đúng. Tuy nhiên theo ông việc "đếm đầu xe" để lập Quỹ bảo trì đườõng bộ là không hợp lý. ông Hùng nói: “Tôi băn khoăn, nếu thực hiện thu phí bảo trì đường bộ thì các trạm thu phí đường bộ hiện nay sẽ được xử lý thế nào? Nếu thu phí xe ô tô, xe máy thì các trạm thu phí đường bộ có được xoá bỏ?”
Hiện Bộ GTVT còn có phương án thu phí qua xăng dầu. Nếu phải chọn một, ông sẽ chọn phương án nào?
Theo quan điểm của tôi, dù thu phí giao thông đường bộ qua xăng dầu hay thu phí trực tiếp từ chủ các phương tiện tham gia giao thông theo đều phải đảm bảo hai nguyên tắc. Nguyên tắc thứ nhất là công bằng xã hội, tức là phương tiện nào dùng nhiều thì phải trả phí nhiều, dùng ít thì trả phí ít. Nếu thu qua đầu phương tiện thì có căn cứ nào để áp mức giá phân loại xe để đảm bảo công bằng vì biết xe nào đi nhiều, xe nào đi ít? Nguyên tắc thứ hai là phí thu phải được sử dụng tối đa cho việc xây dựng nâng cấp, tu sửa đường bộ.
Bản thân tôi nghiêng về phương án thu phí qua xăng dầu vì nó đảm bảo được hai nguyên tắc trên. Người sử dụng đường bộ nhiều thì phải dùng nhiều xăng mà khi đánh phí qua xăng dầu đương nhiên là phải nộp nhiều. Thứ hai, việc thu phí qua xăng dầu sẽ không làm phát sinh thêm bộ máy nhân sự cho việc thu phí.
Vì sao ông không đồng tình với phương án thu phí qua đầu phương tiện?
Nếu thu phí theo phương án này thì việc chi phí cho bộ máy thu phí sẽ rất lớn. Thứ hai là bây giờ có nhiều phương tiện chạy "chui", không đăng ký, không giấy tờ, như vậy việc thu phí với các phương tiện này sẽ được tiến hành như thế nào? Tình trạng này sẽ dẫn đến thất thu một phần không nhỏ cho ngân sách nhà nước.
Tôi biết khi đưa ra phương án thu phí trực tiếp từ các phương tiện giao thông, Bộ GTVT có tính đến vướng mắc khi luật thuế Bảo vệ Môi trường đã ấn định việc thu phí qua giá xăng dầu và đến phần thiệt thòi của các phương tiện không tham gia sử dụng cơ sở vật chất của đường bộ như máy bay, tàu thuyền, xăng dầu sử dụng cho công nghiệp... Nếu có hoàn trả lại cũng rất khó khăn. Đây là cái khó, tuy nhiên tôi nghĩ khó nhưng vẫn có thể tìm được phương án làm sao để không dẫn đến việc phí chồng lên phí và nguy cơ thất thu từ việc thu phí trực tiếp qua đầu xe.
Xin cảm ơn ông!