Vỡ tử cung là một trong những biến chứng sản khoa nguy hiểm nhất, có thể gây tử vong nhanh chóng cho cả mẹ và con nếu không được xử lý kịp thời. Thai phụ từng có sẹo mổ lấy thai càng cần được theo dõi và khám thai định kỳ để phát hiện sớm những nguy cơ.
Nhập viện trong tình trạng cấp cứu
Bệnh viện Quân y 175 tại TP Hồ Chí Minh vừa thực hiện một ca cấp cứu đặc biệt khi nhận một sản phụ trong tình trạng nguy kịch. Thai phụ nhập viện vào đêm khuya với những cơn đau dữ dội vùng vết mổ cũ, ra máu đỏ tươi ở âm đạo. Thai được 40 tuần 3 ngày. Sản phụ bị hẹp khung chậu và lần mang thai trước đã sinh mổ. Lần mang thai này, sản phụ không khám thai định kỳ, chỉ thực hiện hai lần siêu âm và mong muốn sinh thường.
Nhận thấy nguy cơ vỡ tử cung, ê kíp bác sĩ lập tức thiết lập đường truyền, thực hiện xét nghiệm cấp cứu và kích hoạt báo động khẩn với khoa Sản. Sản phụ được chuyển ngay lên phòng mổ trong tình trạng báo động cao.
Ca mổ khẩn cấp
Tại phòng mổ, sản phụ đau bụng dữ dội, bụng biến dạng và tim thai rời rạc. Các bác sĩ trực khối Ngoại, Sản và Gây mê hồi sức nhanh chóng hội chẩn và quyết định mổ lấy thai. Toàn bộ thủ tục hành chính được bỏ qua để ưu tiên cứu sống hai mẹ con.
Thai phụ vỡ tử cung ở tuần 40 trong lúc chuyển dạ. Ảnh: BVCC.
Khi mở ổ bụng, bác sĩ ghi nhận tử cung đã vỡ hoàn toàn tại vị trí sẹo mổ cũ, đường vỡ dài khoảng 13 cm, lan sát động mạch tử cung trái và xuống cổ tử cung. Thành sau tử cung bị lóc tách, khiến phần ngực và bụng của thai nhi cùng dây rốn thoát ra ngoài tử cung. Khoảng 700 ml máu đỏ tươi lẫn nước ối có trong ổ bụng, tạo nguy cơ tử vong rất cao nếu không xử lý ngay lập tức.
Ê kíp nhanh chóng đưa bé trai nặng 2,9 kg ra khỏi bụng mẹ trong tình trạng tím tái, trương lực yếu và nhịp tim rời rạc. Sau khoảng 5 phút hồi sức tích cực, bé hồng hào và khóc tốt. Các bác sĩ tiếp tục kiểm soát chảy máu và thực hiện phục hồi bảo tồn tử cung cho sản phụ.
BS.CK2 Nguyễn Thị Huyền Trang, Trưởng khoa Sản, cho biết từ lúc tiếp nhận đến khi bé ra đời an toàn chỉ khoảng 10 phút. Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng giữa các khoa, sức khỏe mẹ và bé hiện đều ổn định, phục hồi tốt.
Biến chứng nguy hiểm và dấu hiệu cảnh báo
Vỡ tử cung là biến chứng sản khoa rất nguy hiểm, có thể dẫn đến tử vong nhanh chóng cho cả mẹ và thai nhi. Thai phụ có sẹo mổ cần được khám thai định kỳ, đặc biệt từ tuần 36 trở đi, để đánh giá vết mổ cũ và tư vấn phương pháp sinh phù hợp.
Dấu hiệu cảnh báo vết mổ cũ có thể nứt gồm đau ngang xương mu, đau liên tục hoặc đau chói khi ấn. Khi xuất hiện các triệu chứng này, thai phụ cần đến bệnh viện có khoa sản ngay.
Các biến chứng của vỡ tử cung nếu không xử lý kịp thời bao gồm nguy cơ tử vong cả mẹ và con, tỷ lệ phải cắt bỏ tử cung cao, tổn thương các tạng khác như bàng quang, niệu quản hay đại trực tràng.
Cách phòng ngừa vỡ tử cung
Để phòng ngừa vỡ tử cung, thai phụ cần nghiêm chỉnh thực hiện các buổi thăm khám và xét nghiệm, đặc biệt vào cuối thai kỳ. Những người có sẹo tử cung nên chờ ít nhất ba năm trước khi mang thai lại.
Các bà bầu có nguy cơ cao cần được theo dõi thường xuyên và điều trị kịp thời. Thai phụ có khung xương chậu hẹp, sinh con nhiều lần hoặc chiều cao tử cung thấp nên chọn các bệnh viện tuyến trên để sinh con. Không nên sinh con quá gần nhau và quá nhiều con. Những người đã từng sinh mổ nên chờ từ ba đến năm năm trước khi mang thai tiếp.
Khi xuất hiện triệu chứng đau bụng hoặc ra máu âm đạo bất thường, bà bầu cần đi khám ngay để chẩn đoán và xử lý kịp thời. Nếu dọa vỡ tử cung được phát hiện và xử lý đúng lúc, mẹ và thai nhi vẫn có thể được cứu sống. Tuy nhiên, nếu tử cung đã vỡ, thai nhi có thể tử vong và thai phụ cũng đối mặt nguy cơ nguy kịch nếu không được can thiệp kịp thời.
Theo Tri thức & Cuộc sống