Trong khi hàng loạt dự án xây dựng công trình giao thông đang quá chậm trễ và UBND TP Hà Nội đã gạt bỏ 7 dự án “rùa bò” ra khỏi danh mục kỷ niệm Đại lễ thì vừa qua lại mọc thêm hàng loạt dự án mới, khi mà thời điểm Đại lễ đã cận kề. Điển hình như dự án cải tạo đường Nguyễn Văn Cừ, quận Long Biên với tổng kinh phí đầu tư lên tới 254 tỷ đồng. Số tiền lớn như vậy lại chỉ để làm những việc nhỏ lẻ trên đoạn đường dài 2,8km…
>> Công trình mừng Đại lễ 1000 năm: Tiến độ… rùa!
Bởi tính quan trọng "nghìn năm có một" nên Nhà nước đã dành khoản kinh phí rất lớn cho sự kiện lịch sử này. 66 dự án, công trình thuộc danh mục các công trình chào mừng kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội được UBND TP Hà Nội chốt từ đầu 2009, trong đó có 35 công trình, dự án đề ra phải hoàn thành trước Đại lễ và 5 công trình khởi công vào đúng dịp Đại lễ, 6 công trình kinh tế khuyến khích hoàn thành trước Đại lễ. Ngoài ra còn 20 công trình cần đẩy nhanh tiến độ triển khai so với kế hoạch. Tuy nhiên, với tiến độ "rùa bò", Hà Nội đã loại 7 dự án, công trình ra khỏi danh mục kỷ niệm Đại lễ.
Ai "vẽ" thêm dự án?
Những tưởng các dự án, công trình đã khóa sổ từ cuối 2009 thì bất ngờ, từ đầu 2010 tới nay, hàng loạt công trình, dự án lại tiếp tục được "đệ đơn" xin rót kinh phí theo kiểu thi công nước rút. Với 5 tháng còn lại trước ngày Đại lễ, ngổn ngang công trình rậm rịch đào bới, trong đó nhiều công trình, dự án rất nghịch lý nhưng không hiểu lý do gì vẫn lọt thẩm định để được phê duyệt.
Bức xúc nhất, đó là dự án lát lại vỉa hè xung quanh Hồ Gươm. Dự án dự tính kinh phí gần 50 tỷ đồng chỉ để bóc 1,7km vỉa hè xung quanh Hồ Gươm. Từ các ý kiến chuyên gia và qua phân tích thực tế, chúng tôi nhận thấy hàng loạt nghịch lý xung quanh dự án "trên trời rơi xuống" này. Về hiện trạng, 1,7km vỉa hè quanh Hồ Gươm vừa được lát cách đây vài năm, tất cả đang sử dụng tốt, chưa có bất kỳ biểu hiện xuống cấp nào. Về kiến trúc, văn hóa, loại gạch lát vỉa hè hiện tại đã được đánh giá là phù hợp cảnh quan Hồ Gươm, vừa sạch đẹp, vừa tạo sự cổ kính cần thiết.
Đường Nguyễn Văn Cừ được rót tới 254 tỷ đồng chỉ để bóc vỉa hè còn mới và đẹp.
Nếu thay loại gạch đá xanh cỡ lớn vừa phá vỡ cảnh quan cổ kính quanh Hồ Gươm, vừa gây trơn trượt. Vậy tại sao phải rót gần 50 tỷ đồng để thay đổi một cảnh quan, kiến trúc vốn đang rất đẹp, phù hợp xung quanh Hồ Gươm bằng một cảnh quan khác không phù hợp, trong khi rất nhiều nơi cần sự đầu tư lại bị bỏ qua? Một không gian như Hồ Gươm, tại sao dự án trước và dự án sau chỉ cách nhau có vài năm, nếu giả thiết cho dự án sau là đúng thì ai chịu trách nhiệm dự án trước cũng tiêu tốn tiền tỷ chỉ để có vài năm lại lật lên?
Điểm nữa, các dự án đã được Hà Nội phê duyệt và chốt danh sách vào năm 2009, tại sao dự án quan trọng, nay khi sát ngày Đại lễ lại khởi công? Xung quanh vấn đề này, có ý kiến cho rằng, hiện nguồn tài chính cho các dự án mừng Đại lễ còn rất dồi dào, nhiều nguồn chưa được giải ngân nên mới có hiện tượng hàng loạt nơi tìm cách "vẽ" dự án để xin rót tiền!?
Lạm dụng công trình và kiểu chạy đua marathon
Trong khi hàng loạt dự án xây dựng công trình giao thông đang quá chậm trễ và UBND TP Hà Nội đã gạt bỏ 7 dự án rùa bò thì vừa qua lại mọc thêm hàng loạt dự án mới, khi mà thời điểm Đại lễ đã cận kề. Điển hình như dự án cải tạo đường Nguyễn Văn Cừ, quận Long Biên với tổng kinh phí đầu tư lên tới 254 tỷ đồng. Số tiền lớn như vậy lại chỉ để làm những việc nhỏ lẻ trên đoạn đường dài 2,8km: bóc lát lại vỉa hè, thoát nước và lát thêm lớp nhựa mặt đường (trong khi vỉa hè đường Nguyễn Văn Cừ cũng mới cải tạo, lát lại được vài năm, toàn bộ vỉa hè hiện hành đang sử dụng tốt).
Nhìn vào khoản tiền lớn với việc làm nhỏ lẻ nói trên, nhiều ý kiến cho rằng, việc cải tạo đường Nguyễn Văn Cừ vào loại đắt nhất hiện nay chứ không phải đường Ô Chợ Dừa - Hoàng Cầu (đường Ô Chợ Dừa - Hoàng Cầu dù đầu tư 642 tỷ đồng nhưng chi phí đền bù, giải tỏa 527 tỷ đồng, chỉ có 115 tỷ đồng cho các hạng mục xây dựng mới hoàn toàn).
Kế đó, đường Ngô Gia Tự với 1,2 nghìn tỷ đồng cũng được gắn biển chào mừng Đại lễ nhưng đến nay, việc giải phóng mặt bằng còn giẫm chân, thi công rất ì ạch.
Tại quận Đống Đa, với nhiều dự án chào mừng Đại lễ, hàng loạt công trình mà UBND quận "xin" làm chủ đầu tư, nay vẫn ngổn ngang: dự án tu bổ, tôn tạo tổng thể đình Kim Liên; cải tạo sửa chữa Công viên văn hóa Đống Đa; hoàn thành nâng cấp Trường Tiểu học Lý Thường Kiệt; xây mới nhà hộ sinh; cải tạo, nâng cấp sửa chữa mặt đường, hè, bó vỉa, tổ chức giao thông… Trong các dự án này, không hiểu vì sao dự án như xây mới nhà hộ sinh vẫn được đưa vào danh mục mừng Đại lễ?
Nhìn những kiểu "vẽ" dự án và chạy đua như vận động viên điền kinh của các dự án gắn biển chào mừng Đại lễ, thực sự rất đáng quan ngại. Kỷ niệm Đại lễ là việc lớn, nhưng đồng tiền ngân sách của nhân dân đóng góp phải đầu tư ra sao cho đúng chỗ, đúng hướng, còn là việc lớn hơn nhiều.
Ngân sách phải được quản lý chặt
UBND thành phố Hà Nội sớm rà soát lại các dự án, công trình khoác áo "mừng Đại lễ". Chỉ đưa những công trình thực sự có ý nghĩa vào danh mục công trình mừng đại lễ như đã phê duyệt từ 2009, không để tình trạng các quận, huyện, ngành càng sát ngày Đại lễ lại ồ ạt xin dự án chạy đua thi công như hiện nay. Hiện tượng tìm cách giải ngân, vẽ dự án đang nở rộ nhằm tiêu tiền ngân sách, nếu để như hiện nay thì thất thoát rất khó kiểm soát.
Đối với các công trình hạ tầng giao thông, đây là vấn đề liên quan chặt chẽ phát triển hạ tầng giao thông đô thị. Việc cải tạo hay làm mới các công trình này phải có độ chín cả về điều kiện thi công, thời gian cũng như năng lực nhà thầu. Bởi lẽ đó, chỉ lựa chọn một vài công trình vào danh mục mừng Đại lễ như đã thực hiện 2 - 3 năm nay. Còn lại, thời gian cho Đại lễ là quá gấp, không thể bổ sung rồi dồn ép các công trình này vào đúng ngày kỷ niệm dẫn tới tình trạng chạy đua, làm nóng vội, thi công ẩu, chất lượng kém.
Nếu tình trạng này không được cải thiện, Hà Nội rơi cảnh công trình ngổn ngang, lộn xộn, chẳng những mất mỹ quan mà nguồn tài chính lớn của Nhà nước cũng thất thoát lớn, chất lượng công trình kém.