Cập nhật lịch tiêm chủng của con 2018 mẹ cần nhớ để phòng dịch bệnh hoành hành

Việc tiêm chủng cho các con là cực kỳ quan trọng, chính vấn đề này ảnh hưởng đến sự phát triển và khả năng đề kháng, phòng bệnh của trẻ. Nếu bố mẹ lơ là và không thực hiện đúng lịch tiêm chủng của con thì sẽ gây ra nhiều tác hại cho chính bé nhà mình.

Trên cả nước tính ra đã có rất nhiều trường hợp bố mẹ quên, hoặc không chú ý tới lịch tiêm chủng của con. Dẫn đến trường hợp quên, bỏ sót 1 số mũi tiêm ngừa quan trọng, khiến bé rơi vào nguy cơ dễ bị dịch bệnh tấn công. Điển hình như 1 trường hợp của bé trai được bà nội đưa đến điểm tiêm chủng tại TP Buôn Ma Thuột, Đăk Lăk. Tại đây nhiều người khá bất ngờ với trường hợp dù bé đã được 11 tháng tuổi nhưng vẫn chưa tiêm đủ 3 mũi vắc xin 5 trong 1 Quivaxem.

Theo đó, mũi vắc xin 5 trong 1 Quivaxem bao gồm chống các bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, viêm phổi/màng não do vi khuẩn Hib. Và mũi tiêm này đáng lẽ ra sẽ phải hoàn thành khi trẻ được 2,3 hoặc 4 tháng tuổi. Còn đến tháng 9 sẽ được tiêm mũi sởi đơn thế nhưng với trường hợp bé trai này thì không. Điều này trực tiếp do đa phần bố mẹ của các bé quên mất lịch tiêm của con.

Lý do các bố mẹ nên nhớ và đưa con đi tiêm chủng đúng lịch

Vì theo đó việc tiêm ngừa được chứng minh là biện pháp tốt nhất để phòng các bệnh truyền nhiễm. Theo nghiên cứu, có khoảng 85-95% người được tiêm chủng sẽ sinh ra kháng thể giúp bảo vệ cơ thể không bị mắc bệnh. Nếu các bố mẹ quan tâm và cho con đi tiêm chủng đúng lịch là đã tự tạo điều kiện thuận lợi để con có thể tự phòng bệnh của mình

Như vậy là, chỉ khi trẻ được tiêm đúng lịch khuyến cáo thì khả năng phòng vệ của vắc xin trước bệnh truyền nhiễm mới đạt hiệu quả cao nhất.

Mặt khác, các loại vắc xin, đợt tiêm ngừa đầu tiên được xem là đợt tiêm ngừa cơ bản cho trẻ. Tuy nhiên qua thời gian, lượng kháng thể trong cơ thể bé sẽ giảm dần, có khi thấp dưới ngưỡng bảo vệ. Do đó, liều vắc xin nhắc lại có vai trò quan trọng trong việc củng cố trí nhớ của hệ miễn dịch, giúp cơ thể tái sản xuất lượng kháng thể đủ để bảo vệ bé.

Tác hại của việc quên lịch tiêm phòng cho con trẻ

- Có nhiều lý do dẫn đến chuyện các bố mẹ không cho con tiêm đúng lịch. Ví dụ như do bận bịu công việc, đến kỳ tiêm con lại sốt cao hoặc mắc bệnh lý nào đó mà không đi tiêm được ngay. Theo nguyên tắc, tiêm đúng lịch là tối ưu nhất cho việc phòng bệnh vì vắc xin sẽ phát huy tối đa được hiệu quả phòng vệ. Trong trường hợp trẻ bị nhỡ lịch tiêm phòng hoặc không được tiêm đầy đủ các mũi vắc xin, khả năng phòng bệnh sẽ thấp, bé có nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm, nhất là vào các mùa cao điểm của dịch bệnh.

- Để không làm nhỡ lịch tiêm phòng cho trẻ, cha mẹ cần bám sát lịch chủng ngừa. Trong trường hợp quên hoặc bé bị bệnh/sốt không thể tiêm theo lịch, phụ huynh cần liên hệ các cơ sở tiêm chủng để được tư vấn hướng khắc phục. Tùy theo từng loại vắc xin và bệnh lý cụ thể, cán bộ y tế có thể sẽ tư vấn tiêm bù cho trẻ.

- Bên cạnh đó, trong trường hợp trẻ đã đến tuổi tiêm phòng hoặc đến thời gian tiêm nhắc lại nhưng các mũi vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng bị thiếu/hết, phụ huynh có thể lựa chọn tiêm vắc xin dịch vụ tại các bệnh viện, trung tâm tiêm chủng uy tín.

- Ngược lại nếu một mũi vắc xin dịch vụ nào đó quá khan hiếm, bố mẹ vẫn có thể cho con tiêm thay thế vắc xin miễn phí (nếu có). Việc tiêm xen kẽ giữa vắc xin miễn phí và vắc xin dịch vụ đã được chứng minh không làm giảm hiệu quả phòng bệnh và không gây nguy hiểm cho bé.

Những trường hợp nào không nên đưa bé đi tiêm chủng theo lịch

Có những trường hợp bé sốt nhẹ, cảm thì có thể thuốc tiêm phòng vẫn có tác dụng. Nhưng những trường hợp dưới đây thì các bố, mẹ nên hỏi ý kiến của bác sĩ tiêm phòng để biết rõ hơn về quyết định tiêm chủng cho con nhé.

-Sốt cao hay có triệu chứng bắt đầu bệnh.

- Rối loạn hoặc thiếu hụt miễn dịch hoặc đang dùng thuốc có tác động đến hệ miễn dịch.

- Động kinh.

- Co giật nhưng không sốt.

- Đang uống steroids liều cao hơn hai tuần trong ba tháng gần đây.

- Có phản ứng mạnh trong lần tiêm ngừa trước, như thân nhiệt hơn 40 độ, co giật, khóc không nguôi, hoặc suy sụp sức khỏe. Trên đây là 1 số tác hịa nếu bố mẹ quên lịch tiêm chủng của con đấy.

Vậy trường hợp bé sinh thiếu tháng nên tiêm phòng ra sao?

- Bé sinh thiếu tháng hoặc thiếu cân (nhẹ hơn 2.5kg) nên theo đúng lịch tiêm phòng như trẻ đủ tháng, nếu bác sỹ không có lời khuyên nào khác.

Mẹo chăm sóc các bé sau khi tiêm phòng

Việc các bé sau khi tiêm phòng về có xuất hiện 1 số triệu chứng như sốt nhẹ, người ươn và hay quấy khóc có thể là điều dễ hiểu và có thể xảy ra. Hoặc có 1 số trường hợp một số trẻ sẽ bị nổi cục bằng hạt đậu, ngứa xung quanh vết tiêm. Bên cạnh đó cũng dễ dàng bị những triệuc chứng như la hét to, rên nhỏ khiến nhiều bố mẹ chưa có kinh nghiệm trở nên sợ hãi. Tuy nhiên mọi người không cần quá hoảng về vấn đề này nếu nhớ kỹ mẹo chăm sóc con như sau:

- Nếu vết tiêm sưng và khiến trẻ đau nhiều, bố mẹ có thể bọc viên đá vào khăn xô sạch rồi nhẹ nhàng chườm lên vết tiêm cho trẻ. Với cách này, bố mẹ không nên làm liên tục vì sẽ khiến trẻ cảm thấy khó chịu và khóc nhiều hơn (tốt nhất chỉ nên thực hiện 2-3 lần/ngày). Trước khi chườm lạnh, đừng quên rửa tay sạch sẽ để tránh nhiễm khuẩn.

- Với những trẻ vẫn còn bú mẹ, hãy cố gắng cho trẻ ti nhiều hơn bình thường. Việc ngậm ti mẹ sẽ khiến bé cảm thấy thư giãn, thoải mái và quên đi vết đau.

- Còn trong trường hợp trẻ sốt cao hơn 38,5 độ, bố mẹ có thể sử dụng thuốc giảm đau, hạ sốt một thành phần duy nhất là paracetamol để giúp con hạ nhiệt và bớt mệt mỏi trong người. Nếu sử dụng biện pháp chườm, bạn cần chườm nóng chứ tuyệt đối không được chườm lạnh. Nếu trẻ sốt 39 độ C trở lên, tốt nhất nên cho trẻ đi khám bác sĩ.

- Ngoài ra, sau khi tiêm, bạn nên cho con mặc quần áo rộng rãi, thoải mái, tránh mặc quần áo bó gây cảm giác bí bách, khó chịu, nhất là vào những ngày nóng.

- Về chế độ ăn uống, thời gian này, bé thường có cảm giác chán ăn, do đó, hãy cho bé ăn những thức ăn dạng mềm, lỏng, dễ nuốt và đừng quên chia nhỏ bữa ăn ra.

Vậy còn trong trường hợp sau thì nên đưa bé đi khám bác sĩ ngay:

- Sốt cao từ 39 độ C trở lên.

- Người ốm yếu, sắc mặt nhợt nhạt.

- Trong trạng thái lơ mơ, bỏ bú, bỏ ăn.

- Khóc liên tục trong hơn 3 giờ đồng hồ.

- Nôn mửa, đại tiện ra máu.

- Xuất hiện phát ban.

- Co giật.

- Sốt liên tục trong hơn 48 giờ.

Lưu ý của bố mẹ trước khi đưa con đi tiêm chủng đúng lịch và tiêm nhắc lại

- Bất cứ trẻ nào khi đi tiêm chủng cũng cần được khám sàng lọc trước tiêm. Cha mẹ nên thông báo cho bác sĩ biết tình trạng sức khỏe trước đây của trẻ (có bị bệnh gì không, có bị dị ứng không, có đang phải uống thuốc kháng sinh không…) để bác sĩ cân nhắc chỉ định phác đồ phù hợp.

- Cha mẹ cần giữ sổ và phiếu tiêm chủng để theo dõi lịch tiêm của con mình. Nếu trẻ được tiêm tại VNVC sẽ được lưu lại toàn bộ lịch sử tiêm chủng, rất dễ dàng tra cứu và còn được nhắc lịch tiêm.

- Cha mẹ nên tuân thủ nguyên tắc trẻ cần được theo dõi 30 phút tại điểm tiêm chủng và tiếp tục theo dõi tại nhà ít nhất 24 giờ sau tiêm.

- Không bôi, đắp bất cứ thứ gì lên vị trí tiêm của bé. Vết tiêm có thể bị sưng đỏ, đau – đây hoàn toàn là phản ứng bình thường và sẽ tự khỏi.

Lịch tiêm chủng cập nhật cho bố mẹ cần nhớ

1. Tiêm phòng cho trẻ sơ sinh (tiêm càng sớm càng tốt sau khi sinh):

- Vắc xin Engerix B/ Euvax B/ Hepavax phòng bệnh Viêm gan B, tiêm trong 24 giờ đầu sau sinh.

- Vắc xin BCG phòng bệnh lao.

2. Tiêm phòng cho trẻ 2 tháng tuổi:

- Vắc xin kết hợp phòng 6 bệnh (ho gà, bạch hầu, uốn ván, bại liệt, viêm gan B và các bệnh do Haemophilus influenza týp B (Hib) gây ra như viêm phổi, viêm màng não mủ) dạng 6 trong 1 Infanrix hexa hoặc dạng 5 trong 1 Pentaxim (không có thành phần kháng nguyên viêm gan B). Tiêm mũi 1.

- Vắc xin Rotarix, Rotateq phòng Rota virus gây bệnh tiêu chảy.

- Vắc xin Synflorix phòng bệnh viêm tai giữa, viêm phổi, viêm màng não do phế cầu (mũi 1).

3. Tiêm phòng cho trẻ 3 tháng tuổi:

- Vắc xin 6 trong 1 hoặc 5 trong 1. Tiêm mũi 2. (Nếu tiêm 5 trong 1 thì phải bổ sung mũi viêm gan B).

- Vắc xin Synflorix phòng bệnh viêm tai giữa, viêm phổi, viêm màng não do phế cầu (mũi 2).

- Mũi 2 của vắc xin uống phòng bệnh tiêu chảy do Rotavirus.

4. Tiêm phòng cho trẻ 4 tháng tuổi:

- Vắc xin kết hợp 6 trong 1 hoặc 5 trong 1 mũi 3 (nếu chích vắc xin kết hợp 5 trong 1 thì chích thêm mũi viêm gan B).

- Vắc xin Synflorix phòng bệnh viêm tai giữa, viêm phổi, viêm màng não do phế cầu (mũi 3).

5. Tiêm phòng cho trẻ 6 tháng tuổi:

- Vắc xin Vaxigrip/Influvax phòng bệnh cúm (Tiêm 2 mũi cách nhau 1 tháng).

- Vắc xin VA-MENGOC-BC phòng bệnh viêm màng não do não mô cầu B+C (mũi 1).

6. Tiêm phòng cho trẻ 8 tháng tuổi:

- Vắc xin VA-MENGOC-BC phòng bệnh viêm màng não do não mô cầu B+C (mũi 2).

7. Tiêm phòng cho trẻ 12 tháng tuổi:

- Vắc xin 3 trong 1 MMR-II phòng bệnh sởi, quai bị, rubella.

- Vắc xin Varivax/Varicella phòng bệnh thủy đậu.

Vắc xin Jevax phòng bệnh viêm não Nhật Bản B: Tiêm 2 mũi, cách nhau 1 – 2 tuần.

- Vắc xin Avaxim 80U/0.5ml phòng bênh viêm gan A. Liều nhắc lại sau 6-18 tháng.

- Vắc xin Synflorix phòng bệnh viêm tai giữa, viêm phổi, viêm màng não do phế cầu (mũi 4)

8. Tiêm phòng vắc xin cho trẻ 15 – 24 tháng tuổi:

- Vắc xin 6 trong 1 hoặc 5 trong 1 mũi 4 (nếu chích 5 trong 1 thì chích thêm mũi viêm gan B)

- Vắc xin Avaxim 80U/0.5ml phòng bênh viêm gan A (mũi nhắc)

- Vắc xin Vaxigrip phòng bệnh cúm (mũi 3 – sau mũi thứ hai 1 năm)

9. Tiêm phòng cho trẻ đủ 24 tháng tuổi:

- Vắc xin MENINGOCOCCAL A+C phòng bệnh viêm màng não do não mô cầu A+C.

- Vắc xin Jevax phòng bệnh viêm não Nhật Bản B (mũi 3).

- Vắc xin TYPHIM Vi phòng bệnh thương hàn.

- Vắc xin Tả 2 lần uống (dành cho trẻ sống ở vùng nguy cơ cao, lần hai sau lần một 2 tuần).

10. Từ 3 tuổi trở lên:

- Vắc xin 3 trong 1 MMR-II phòng bệnh sởi, quai bị, rubella (mũi nhắc).

- Vắc xin Gardasil chủng ngừa HPV, ngăn ngừa ung thư cổ tử cung và bệnh sùi mào gà ở bộ phận sinh dục (dành cho bé gái 9 tuổi trở lên). Gồm 3 mũi: Mũi 1: là ngày tiêm mũi đầu tiên. Mũi 2: 2 tháng sau mũi đầu tiên. Mũi 3: 6 tháng sau liều đầu tiên.

- Vắc xin TYPHIM Vi phòng bệnh thương hàn (mũi nhắc, lúc 5 tuổi). Sau đó cứ 3 năm tiêm nhắc lại 1 lần.

- Vắc xin Vaxigrip phòng bệnh cúm (Tiêm nhắc lại hàng năm).

- Vắc xin MENINGOCOCCAL A+C phòng bệnh viêm màng não do não mô cầu A+C (mũi nhắc).

- Vắc xin Jevax phòng bệnh viêm não Nhật Bản B (mũi nhắc, lúc 5 tuổi). Sau đó cứ 3 năm tiêm nhắc lại 1 lần đến khi 15 tuổi. Trên đây là toàn bộ lịch tiêm chủng của con cập nhật mới nhất cần nhớ năm 2018 đó ạ.