Thóp thường bị cha mẹ bỏ quên khi chăm sóc trẻ sơ sinh nhưng với các bác sĩ đó lại là dấu hiệu chẩn đoán bệnh rất quan trọng.
Chắc hẳn không nhiều người biết thóp vô cùng quan trọng. Và việc thóp con đóng sớm hay muộn cũng phản ánh tình hình sức khỏe của bé.
Do thóp chỉ là một bộ phận nhỏ trên đầu trẻ, nhiều cha mẹ rất ít để ý để chăm sóc thóp con đúng cách. Cũng rất ít người chịu để ý thời gian đóng thóp của con mà không ngờ rằng, việc con đóng thóp quá sớm hay quá muộn chứng tỏ trẻ có bất thường ở thóp. Cả hai trường hợp này đều nguy hiểm khôn lường.
Nhiều cha mẹ bé khi thấy con đóng thóp sớm, thay vì lo lắng đưa con đến bác sĩ thì lại cho rằng con mình như vậy là cứng cáp, còn những bé đóng thóp muộn là yếu ớt, bệnh tật…
Chị Lan (quận Bình Thạnh, TP.HCM) mới sinh con gái đầu lòng. Chị và mẹ chồng đang mâu thuẫn gay gắt. Mẹ chồng chị cho rằng chị không biết nuôi con nên bé hơn 10 tháng rồi mà vẫn chưa đóng thóp. Bà còn bảo lại bảo sau này bé lớn lên bé sẽ yếu ớt, chậm biết đi, rồi nào là sẽ èo uột, không cứng cáp như những đứa trẻ khác. Bà còn "xúi" chị nên cho con ăn dặm sớm để bé mau đóng thóp.
Vốn biết những nguy hiểm nếu trẻ đóng thóp sớm nên chị Lan nghe xong lại cho qua, không chấp nhất lời mẹ chồng. Vậy là bà cho rằng con dâu coi thường mình nên mâu thuẫn càng thêm gay gắt. Mẹ chồng ca thán suốt ngày, rằng con giờ này chưa đóng thóp coi chừng bị bệnh. Còn con dâu thì cho rằng đến thời điểm thóp con sẽ tự đóng. Liệu ai đúng, ai sai trong "cuộc chiến nuôi con" này?
Thóp trẻ sơ sinh, những điều ít biết
Với bé sơ sinh, sau khi con chào đời, do xương sọ chưa nối liền với nhau nên giữa chúng có khoảng không gọi là khớp nối. Thóp là điểm trũng ở giữa các khớp nối. Thóp được chia ra thóp trước và thóp sau. Tuy chỉ là bộ phận nhỏ nhưng thóp lại rất quan trọng. Thóp giữ vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ não bé không bị chèn ép trong quá trình con được sinh ra qua ngả âm đạo. Thóp còn bảo vệ đầu bé khỏi chấn thương nếu chẳng may con bị ngã.
Ở trẻ sơ sinh, thóp bé thường phập phồng theo nhịp tim, đây là hiện tượng hết sức bình thường, không đáng lo ngại. Tuy nhiên, nếu chưa tới lúc khép mà thóp trước của bé phồng lên thì bố mẹ cần phải lưu tâm. Khi thóp phồng, chứng tỏ áp suất trong não bé đang tăng cao. Con có thể đang có vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, mắc các bệnh như viêm màng não, não úng thủy…
Nếu thóp trước của bé lõm xuống, đây là dấu hiệu bé bị mất nước nghiêm trọng qua các biểu hiện như: nôn ói, tiêu chảy nặng, suy dinh dưỡng…
Bao lâu thì thóp con đóng lại?
Trung bình, tốc độ khép lại của thóp là 2,5mm một tháng. Nếu thóp bé đóng quá nhanh, chứng tỏ con đang dư thừa canxi. Nếu thóp bé đóng quá chậm, chứng tỏ bé đang cần được bổ sung vitamin D.
Điều gì xảy ra khi thóp trẻ đóng quá sớm?
Thóp con đóng sớm có thể do não bé nhỏ hoặc do xương đầu cốt hóa sớm, hạn chế sự phát triển của đại não, làm ảnh hưởng sự phát triển trí tuệ bé ở các mức độ khác nhau.
Nguyên nhân khiếp
thóp trẻ đóng sớm thường do: Trẻ bị thiếu chất bẩm sinh; thời gian thai kỳ mẹ thường xuyên chiếu tia X- quang hoặc do bé bị viêm não, đại não ngừng phát triển.
Điều gì xảy ra khi thóp trẻ đóng muộn?
Nếu thóp không đóng mà ngày một mở rộng dần ra, chứng tỏ xương chậm cốt hóa do chức năng tuyến giáp suy yếu, bé bị còi xương, suy dinh dưỡng hoặc não to lên bất thường.
Làm thế nào để bảo vệ thóp cho trẻ?
1/ Không giữ ấm thóp con quá mức:
Các mẹ vẫn thường đội nón che thóp cho bé khi con được sinh ra. Nhiều người che chắn vùng thóp con rất kỹ, mãi cho đến khi con được 1 tuổi mới ngưng đội nón che thóp. Thực ra, bố mẹ không cần che chắn quá kỹ vùng thóp bé. Con có thể bị ốm, sốt nếu bố mẹ đội nón cho bé quá kỹ vì như thế sẽ khiến trẻ ra nhiều mồ hôi. Nếu tắm cho bé, cần lau khô đầu trẻ ngay khi vừa tắm xong. Đến khi con 3 tháng thì có thể bỏ mũ che, không cần giữ ấm thóp bé nữa.
2/ Không cho bé nằm gối quá sớm
Cho con nằm gối quá sớm sẽ khiến xương đầu của trẻ bị biến dạng theo tư thế nằm, làm ảnh hưởng cả đầu và thóp của bé. Ở các bệnh viện hiện nay, các y tá và bác sĩ thường nhắc nhở và hướng dẫn mẹ cách gập khăn để làm gối cho bé. Cách này được xem là an toàn với cổ của trẻ hơn là can thiệp bằng cách kê gối.
3/ Đừng cạo đầu bé
Muốn trẻ khỏe mạnh cũng như để giúp tóc mọc nhanh, dài, nhiều bố mẹ quan niệm chỉ cần cắt tóc máu cho con là giải quyết được tất cả. Nhiều người thậm chí còn cạo trọc đầu bé với niềm tin tóc mới sẽ mọc đẹp hơn. Thực ra việc cắt tóc máu cho trẻ vừa làm tổn thương da đầu vừa gây ảnh hưởng đến thóp đầu của trẻ khi vẫn còn trong giai đoạn nhạy cảm.
4/ Đừng cố cạy mảng bám trên đầu bé
Một số bé sẽ bị hiện tượng có những mảng bám trên đầu mà dân gian gọi là cứt trâu. Nhiều bố mẹ không thích điều này lắm nên thường cố gội đầu bé hoặc dùng tay cạy những vảy bám có thể làm trầy xướt da đầu bé cũng như làm vùng thóp của con bị lạnh.
Sau cùng, dù thóp con đóng sớm hay muộn thì cũng rất cần sự quan tâm của cha mẹ. Nếu bỏ qua những hiệu nhỏ nhất, bố mẹ đã đánh mất cơ hội vàng để đạt được hiệu quả can thiệp cao trong những trường hợp rủi ro. Chúc bố mẹ nuôn con.