Cha mẹ vẫn hay bực mình la mắng con vì thấy bé yếu đuối, nhút nhát, đi đâu cũng khép nép, sợ hãi, núp vào sau lưng cha mẹ. Thực ra, không ai khác, chính cha mẹ là người đã khiến con trở nên yếu đuối, kém tự tin.


Đâu là những sai lầm của cha mẹ khiến con yếu đuối, kém cỏi, thiếu tự tin và lúc nào cũng khép nép sợ hãi?


Chị N.N (Q. Gò Vấp, TP. HCM) vừa có một phen xấu hổ với bạn. Bạn bè lâu năm không gặp, rủ đi “hẹn hò”, chị N.N. hí hửng dắt theo con trai 6 tuổi. Đến nơi, bé bẽn lẽn không dám chào ai, có được hỏi thì cúi gằm mặt xấu hổ không dám trả lời, mặc cho các cô chú bạn của mẹ động viên.


Thấy con như vậy, chị N.N. đỏ bừng mặt xấu hổ. Suốt buổi gặp hôm đó, chị cứ ngượng ngùng không hiểu vì sao con mình lại hành xử kém tự tin đến vậy. Giận con vì khiến mẹ mất mặt trước bao người mà chị N.N. không biết rằng, thực ra chị nên biết nhìn lại cách dạy con của mình thì đúng hơn. Nếu không quá bao bọc con, luôn kìm cặp sát bé vì sợ con vấp ngã, sai lầm, chị đâu phải xấu hổ như ngày hôm nay. Mà suy cho cùng, việc chị xấu hổ cũng chẳng có gì to tát. Điều quan trọng nhất là tương lai của con chưa biết sẽ thế nào khi bé thiếu tự tin đến vậy.




Vợ chồng chị N.N. cũng như nhiều ông bố bà mẹ khác đang mắc những sai lỗi trong cách dạy con mà người phải gánh chịu hậu quả từ sai lầm ấy lại chẳng ai khác là đứa con tội nghiệp.


1/ Không cho con tự do làm điều bé thích


Nhiều cha mẹ, vì sợ con hư hỏng, sa ngã mà cấm đoán bé làm điều bé thích dù đó là những việc rất bình thường và không nguy hại. Có bé trai rất thích vẽ, nhưng vì cha mẹ bé sợ con vẽ thì không còn thời gian học, từ đó cấm đoán bé vẽ vời. Hễ bé vẽ là bị phạt. Bé nghe lời cha mẹ không vẽ nữa nhưng cũng từ đó con lầm lì ít nói, nhút nhát, chẳng còn tự tin, việc học cũng xao nhãng. Lúc này, thay vì tìm cách giúp con thì cha mẹ bé lại mắng nhiếc, cho rằng bé lười biếng. Càng bị mắng bé càng tự ti, rụt rè, ít nói, chẳng bao giờ kể cho cha mẹ nghe bất cứ điều gì về bản thân mình, chuyện trường lớp bạn bè cha mẹ bé cũng không bao giờ biết.


2/ Bao bọc con quá mức


Có bà mẹ, dẫn con ra ngoài, khi có người hỏi bé bao nhiêu tuổi thì mẹ nhanh miệng trả lời thay con. Bất cứ bé làm gì mẹ cũng sợ con mệt, con khổ, mẹ làm thay bé tất cả mọi thứ. Đến nỗi con đã 10 tuổi còn chưa biết tự chăm sóc mình, ra đường thì nhút nhát rụt rè, ở lớp bé chẳng bao giờ dám phát biểu hay kết bạn với ai. Bé chẳng tự làm bất cứ điều gì do đã được mẹ làm giúp hết rồi.


3/ Luôn sợ con vấp ngã


Đúng là cuộc sống hiện nay quá nhiều cạm bẫy, nhưng như thế không có nghĩa là cha mẹ phải “nhốt” bé vào một thế giới riêng tư và giữ rịt lấy bé. Điều này khiến con thiếu tự tin, luôn luôn sợ hãi. Thay vì lo sợ giữ chặt con, cha mẹ nên khuyến khích bé trải nghiệm để bé biết tự rút kinh nghiệm cho mình. Cũng như lúc con tập đi, nếu mẹ sợ con ngã mà luôn dắt tay bé hay không để bé tự bước đi thì mãi mãi con chẳng biết vấp ngã là gì. Mẹ hãy thả tay con ra để bé tự mình trải nghiệm, để bé vấp ngã, đứng dậy và sau này con sẽ không lặp lại điều tương tự.


4/ Kìm hãm sự năng động của con


Nhiều bé thích chơi đùa chạy nhảy, tham gia các hoạt động thể chất, thể thao, tham gia phong trào ở trường, lớp nhưng cha mẹ sợ con không có đủ thời gian học bài nên cấm đoán bé. Bé thích ra ngoài chơi, mẹ hãy cho con đi công viên, sở thú… để bé được mở mang tầm nhìn cũng như có cơ hội vận động. Điều này không chỉ khiến con phát triển thể chất và trí não mà còn khiến bé mạnh mẽ, tự tin.




5/ Quyết định thay con


Nhiều cha mẹ cho rằng con mình chỉ là một đứa trẻ, do đó cha mẹ luôn tự quyết định mọi việc thay con mà không biết điều này khiến bé dần mất tự tin, nhút nhát, yếu đuối và kém cỏi. Thay vì quyết định thay bé mọi việc, cha mẹ hãy gợi ý cho con để bé đưa ra quyết định sáng suốt nhất. Việc được tự mình quyết định khiến bé mạnh mẽ, tự tin, phát triển kỹ năng sáng tạo và giải quyết vấn đề.


6/ Không bao giờ lắng nghe con


"Con nít thì biết gì mà nói", đây là câu mà nhiều cha mẹ vẫn nói với con mình. Thật sai lầm khi cha mẹ cho rằng bé chỉ là một đứa trẻ vì mọi trẻ đều có xu hướng thích làm người lớn và bé không chấp nhận được khi có ai đó xem mình là trẻ con. Mọi việc sẽ càng tồi tệ hơn khi cha mẹ cho rằng trẻ con thì chẳng biết gì và không có quyền quyết định bất cứ điều gì.


7/ Không cho con đưa ra ý kiến cá nhân


Mỗi khi con đưa ra ý kiến cá nhân, nhiều cha mẹ gạt phắt đi mà không biết đang chạm đến lòng tự trọng của bé. Trẻ con cũng có lòng tự trọng và cần được tôn trọng. Thay vì gạt đi ý kiến của bé cũng như không cho con tham gia phát biểu ý kiến, cha mẹ hãy hỏi ý kiến của con khi làm một việc gì đó, chẳng hạn như để bé đưa ra quyết định màu sơn căn phòng của con, hay quyết định chọn mẫu giày mà bé thích chứ không phải mẹ thích. Cho con tự mình quyết định là mẹ đang giáo dục bé để con trở thành đứa trẻ tự lập, sáng tạo, thông minh, có kỹ năng giải quyết vấn đề, luôn trôn trọng người khác và đặc biệt vô cùng tự tin.


8/ Không khuyến khích trẻ tự thân vận động


Nhiều trẻ muốn tự thân vận động nhưng cha mẹ lại ngăn trẻ làm điều này vì sợ con tổn thương, sợ con vấp ngã, hoặc cho rằng con còn bé bỏng phải được che chở, bảo bọc. Điều này vô tình khiến con yếu đuối, nhút nhát, lúc nào cũng rụt rè sợ hãi. Với những trẻ không được cha mẹ khuyến khích tự thân vận động, khi gặp khó khăn, thay vì cố gắng hết sức mình để giải quyết vấn đề thì trẻ lại tìm cách buông xuôi.


9/ Cho trẻ tất cả mọi thứ mà bé đòi hỏi


Việc cho con tất cả những gì bé đòi hỏi sẽ khiến bé không bao giờ biết cố gắng. Bé luôn dựa dẫm vào cha mẹ và thậm chí còn tìm cách ăn vạ để đạt được mục đích của mình. Trẻ cũng không biết coi trọng giá trị lao động và đồng tiền. Bé không bao giờ biết cha mẹ bé đã phải cố gắng làm việc quần quật để kiếm tiền. Thay vì đáp ứng tất cả những gì bé đòi hỏi, cha mẹ hãy giúp bé nỗ lực đạt được những thứ bé muốn. Chẳng hạn, giao cho bé một số việc nhà, mỗi khi bé làm tốt sẽ được thưởng một số tiền xứng đáng, bé có thể dùng tiền này để mua món đồ con ao ước. Điều này không chỉ giúp con không dựa dẫm vào cha mẹ mà còn khiến bé biết nỗ lực, quý trọng thành quả lao động, bé sẽ tự tin, mạnh mẽ.


10/ Không cho trẻ ra ngoài thường xuyên


Cho bé ra ngoài thường xuyên không chỉ giúp con phát triển kỹ năng giao tiếp, kỹ năng ngôn ngữ, giúp bé tự tin mà còn khiến con mạnh mẽ. Vậy nhưng, nhiều cha mẹ vì lo sợ cho sự an toàn của con, vì mải mưu sinh mà “nhốt” bé trong nhà khiến con dần trở nên yếu đuối, thu mình, sống rụt rè và mất hết cảm hứng khám phá.


11/ Không tạo cơ hội cho bé kết bạn


Nhiều cha mẹ vẫn cấm đoán con chơi với bạn này, bạn khác vì cho rằng đứa bé đó không tốt. Họ cũng ít khi tạo điều kiện cho con gặp gỡ những người bạn mới hay cho bé cơ hội để gặp gỡ bạn bè. Trẻ cần có bạn chơi cùng. Nếu cha mẹ cấm đoán con kết bạn, bé sẽ trở thành đứa trẻ cô độc.


12/ Không chia sẻ kinh nghiệm của mình với con


Thay vì giấu diếm bé, hãy chia sẻ với con những trải nghiệm, kinh nghiệm bản thân cũng như những lần vấp ngã của mình. Điều này không chỉ giúp bé mạnh mẽ tự tin mà còn giúp con tránh được vấp ngã. Con không còn nhút nhát rụt rè mỗi khi ra ngoài. Bé cũng sẽ tự tin trước mặt người khác và trưởng thành từ sớm.