6 câu cửa miệng của cha mẹ gây tổn thương tâm lý cho trẻ, cần tránh nói với con
Từ ngữ có rất nhiều sức mạnh. Những điều mà cha mẹ thường nói với con khi con còn bé có thể để lại ấn tượng sâu đậm trong đầu óc con trẻ. Nếu như những lời nói yêu thương và trí tuệ giúp nuôi dưỡng nhân cách và giúp con trở thành người tốt hơn thì những lời nói mà cha mẹ thốt ra khi tức giận hay hoài nghi có thể khiến trẻ trở nên nghi ngờ về bản thân trong suốt nhiều năm liền. Ngay cả những câu cửa miệng của cha mẹ nghe có vẻ vô hại nhưng cũng có thể làm giảm lòng tự trong của một đứa trẻ và khiến chúng cảm thấy bất an.
Sau khi đọc được bài viết này từ Brightside, em tổng hợp ra đây 6 câu cửa miệng quen thuộc của nhiều cha mẹ. Các mẹ cùng tham khảo mà tránh nhé. Các chuyên gia cũng gợi ý đến cha mẹ những câu có thể thay thế để mang lại hiệu quả khi giao tiếp với con cũng như không gây tổn thương tâm lý bé.
Cần tránh: "Mẹ rất tự hào về bạn!"
Hãy thử: "Con phải tự hào vì con đã làm rất tốt!"
"Mẹ rất tự hào về con", câu nói tưởng chừng vô hại nhưng hoàn toàn vô nghĩa các mẹ à. Khi cha mẹ khen ngợi trẻ từ mọi điều nhỏ nhặt mà trẻ làm, lời khen đó trở nên vô nghĩa. Thay vào đó, cha mẹ nên cố gắng khen những điều cụ thể từ thành quả của con và khuyến khích trẻ nên tự phê bình và tự hào về những gì con đã làm rất tốt.
Cần tránh: "Ngày hôm nay thế nào con?"
Hãy thử: "Điều gì khiến con vui nhất hôm nay?"
"Ngày hôm nay thế nào con?", đây thật sự là một câu hỏi trống rỗng, bởi vì câu trả lời chỉ cần 1 hoặc 2 từ chẳng hạn "tốt ạ" hoặc "không tốt ạ". Nếu cha mẹ thật sự muốn biết ngày hôm nay ở lớp của con như thế nào, đã xảy ra những chuyện gì thì nên hỏi những câu hỏi cụ thể khuyến khích trẻ trả lời nhiều thông tin và chi tiết hơn.
Cần tránh: "Hãy để mẹ yên!"
Hãy thử: "Có chuyện gì đã xảy ra với con vậy"
Nếu cha mẹ lúc nào cũng gạt con ra một bên thế này "Để mẹ yên", "để bố yên", bé sẽ sớm nghĩ rằng mình không cần nhờ cha mẹ giúp đỡ hay tư vấn gì cả vì lúc nào cha mẹ chúng cũng bận rộn. Trẻ thường xuyên không được cha mẹ giúp đỡ khi còn bé, thường ít có khả năng chia sẻ cảm xúc, suy nghĩ với cha mẹ khi trẻ lớn lên. Nếu cha mẹ không thể giúp con ngay khi con cần, cha mẹ hãy kiên nhẫn yêu cầu con dành cho mình một vài phút để hoàn thành công việc đang làm "Con hãy chờ mẹ 1 phút để làm xong việc này và mẹ con ta sẽ nói chuyện, được chứ con?".
Tránh: "Ngừng khóc ngay!"
Hãy thử: "Chuyện gì đã xảy ra với con vậy?"
Khóc là một trạng thái cảm xúc hoàn toàn bình thường đối với 1 đứa trẻ, ngay cả khi lý do con khóc dường như không quan trọng với cha mẹ. Nếu cha mẹ nói "con đừng khóc" hoặc "ngừng khóc ngay" là cha mẹ đang vô tình khiến trẻ cảm thấy rằng cảm xúc của trẻ không quan trọng đối với cha mẹ. Thay vì bảo con đừng khóc, cha mẹ hãy cố gắng thể hiện rằng mình đang quan tâm và muốn giúp đỡ con bằng câu hỏi "Chuyện gì đã xảy ra với con vậy?'.
Cần tránh: "Bố có thể làm điều đó khi bằng tuổi con đấy!"
Hãy thử: "Để bố dạy con cách chơi thế nào nhé!"
Mỗi đứa trẻ sẽ có sự phát triển khác nhau, do vậy việc so sánh con với những người khác ngay cả khi đó là mình, không phải là ý hay. Thay vào đó, cha mẹ hãy cố gắng dạy con cách làm điều mà trẻ chưa thể làm được. Bằng cách đó trẻ cũng sẽ biết được vì sao mình chưa làm tốt để rút kinh nghiệm cho lần sau.
Cần tránh: "Mẹ thất vọng về con!"
Hãy thử: "Việc con làm khiến mẹ cảm thấy khó chịu là vì..."
Câu "Cha/mẹ thất vọng về con!" đối với một đứa trẻ giống như "con làm cha/ mẹ thất vọng" vậy đó. Khi nghe câu đó, trẻ cảm thấy rằng mình chưa đáp ứng được sự kỳ vọng của cha mẹ. Thay vào đó, bố mẹ nên giải thích việc làm hoặc hành động của bé khiến bố mẹ cảm thấy như thế nào mà không cần dùng đến những cụm từ "làm thất vọng" và "thất vọng".
