Vi chất dinh dưỡng là gì? Tại sao nó quan trọng?

Vi chất dinh dưỡng là những chất mà cơ thể chỉ cần một lượng rất nhỏ nhưng có vai trò rất quan trọng, khi thiếu sẽ dẫn đến những ảnh hưởng nghiêm trọng cho cơ thể, đặc biệt là trẻ nhỏ. Vi chất dinh dưỡng bao gồm các nhóm: Vitamin và tiền chất như Beta – Carotene, Lycopene, khoáng chất, acid béo như Omega 3-6-9.

1.Vi chất dinh dưỡng là gì?

Khi nói đến vi chất dinh dưỡng chúng ta nói đến các nhóm như: nhóm vitamin (A, B, C, D, E,…); tiền chất vitamin như Beta-Carotene, Lycopen; nhóm khoáng chất (Canxi, phốt pho, sắt, kẽm , iod, selen, đồng,…) hay các acid béo như Omega-3,6,9, v.v... Những chất này có nhiều trong các thức ăn nguồn động vật, thực vật vốn rất phong phú và đa dạng của Việt nam. Tuy nhiên, rất nhiều bà mẹ do chưa hiểu biết đúng về vai trò cũng như nhu cầu của vi chất dinh dưỡng nên đã bổ sung cho trẻ không đúng, thiếu hay thừa các chất này đều gây nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe của bé.

2. Vai trò của vi chất dinh dưỡng:

Vi chất dinh dưỡng có nhiều vai trò sinh học, tham gia vào các quá trình chuyển hóa trong cơ thể. Mỗi nhóm vi chất khác nhau đều có các tác dụng bổ trợ riêng biệt giúp cho cơ thể của bé khỏe mạnh và phát triển một cách tốt nhất.

Để mắt trẻ tốt hơn: Vitamin A có vai trò quan trọng với trẻ nhỏ: Giúp trẻ phát triển bình thường, tăng cường khả năng miễn dịch, bảo vệ các biểu mô giác mạc, da, niêm mạc... Xu hướng hiện nay là bổ sung vitamin A dưới dạng tiền chất như Beta-Carotene vừa an toàn do cơ thể chuyển hóa theo nhu cầu sử dụng vừa không tích tụ gây độc. Các thực phẩm mẹ nên dùng để có nhiều vitamin A là : thịt, gan, trứng gà, sữa, rau xanh, quả có màu vàng, đỏ (gấc, cà rốt, bí đỏ, xoài, đu đủ,…có nhiều Beta-Carotene).

Để tránh cho trẻ bị còi xương: Bệnh còi xương ở trẻ em chủ yếu là do thiếu vitamin D. Khi thiếu sẽ làm giảm hấp thu canxi ở ruột, cơ thể sẽ huy động canxi ở xương vào máu gây rối loạn quá trình khoáng hóa xương. Biểu hiện sớm của còi xương là trẻ hay quấy khóc, nôn trớ, ngủ không yên giấc, hay ra mồ hôi trộm, rụng tóc, thóp rộng chậm liền, bờ thóp mềm, đầu to, răng mọc chậm, lồng ngực dô, chậm biết ngồi, biết đi, biến dạng xương (chân vòng kiềng, chữ bát,…). Các biến dạng của xương làm giảm chiều cao của trẻ. Các thực phẩm có nhiều canxi: tôm, tép, cua, cá, sữa, phomai, rau dền, rau mồng tơi,…Vitamin D có nhiều trong dầu cá, cá biển, gan , trứng gà,…

Để trí não trẻ phát triển: Các acid béo thiết yếu giúp cho việc hình thành các nơron thần kinh, vận chuyển gluco - dưỡng chất chính giúp cho quá trình hoạt động của não, là tiền chất cần thiết cho sự phát triển thần kinh và thị lực, từ trẻ em đến người cao tuổi. Bổ sung đủ Omega-3,6,9 giúp phát triển trí não toàn diện, đặc biệt trong giai đoạn đang phát triển của trẻ nhỏ.

Để trẻ cao lớn, khỏe mạnh : Kẽm có vai trò rất quan trọng trong quá trình tăng trưởng, miễn dịch. Thiếu kẽm làm trẻ chậm lớn, biếng ăn, giảm sức đề kháng hay mắc bệnh nhiễm trùng, suy dinh dưỡng và chậm phát triển chiều cao. Kẽm có nhiều trong các thực phẩm quen thuộc hàng ngày như: lòng đỏ trứng gà, sò, trai, hến, lươn, ốc, củ cải, đậu tương ( đậu nành),…

Thiếu máu dinh dưỡng do thiếu sắt: Sắt là thành phần của huyết sắc tố, tham gia vào quá trình vận chuyển oxy và giữ vai trò quan trọng trong hô hấp tế bào. Thiếu sắt gây thiếu máu. Trẻ bị thiếu máu kém hoạt bát, thiếu tập trung hay buồn ngủ. Khi bị thiếu máu nặng, trẻ hay bị viêm nhiễm đường hô hấp và các bệnh nhiễm khuẩn.

Bướu cổ do Thiếu I ốt: I ốt là vi chất dinh dưỡng rất cần thiết cho sự phát triển của cơ thể. Khi cơ thể bị thiếu i ốt, tuyến giáp to lên, gây ra bướu cổ.Trẻ bị thiếu I ốt chậm phát triển trí tuệ, chậm lớn, nói ngọng, học kém. Nhu cầu I ốt ở trẻ em khoảng 90mcg- 120 mcg/ ngày. Các thực phẩm có nhiều I ốt là các loại cá biển, rong biển, rau cải xoong, tảo, …