Vài phút đầu tiên chào đời là khoảnh khắc quan trọng nhất trong cuộc đời của một em bé sơ sinh. Lúc này, hai xét nghiệm sơ sinh sớm nhất sẽ giúp người lớn hiểu về khả năng hòa nhập và tồn tại của một đứa trẻ sơ sinh. Từ một môi trường nhỏ gọn, ấm áp, chứa đầy chất lỏng, em bé được nhanh chóng “bị trục xuất” đến một thế giới mới lạnh hơn, ồn ào hơn, rộng lớn hơn. Ngay lập tức, bé phải tập thở để có thể tồn tại.




Ngay từ khi chào đời, mẹ cần biết (và đòi hỏi) bé phải trải qua các bước chăm sóc sơ sinh (ENC) thiết yếu như:



- Ngay lập tức làm khô bé, loại bỏ hết máu và chất lỏng quanh quanh bé;


- Cho bé tiếp xúc da tiếp da với mẹ;


- Kẹp dây rốn sau 1-3 phút chào đời;


- Không tách trẻ sơ sinh ra khỏi người mẹ;





Sau lần đầu tiên bú mẹ thành công (tốt nhất là từ 30 phút đến 2 giờ sau khi chào đời), bé cần phải được:



* Chích Vitamin K - vitamin tan trong chất béo, có vai trò đặc biệt trong quá trình đông máu, tạo thành phức hợp prothrombin cần cho tạo cục máu đông, tránh xuất hiện chảy máu. Thiếu vitamin K sẽ khiến trẻ dễ bị xuất huyết, đặc biệt là xuất huyết não - màng não thường để lại những di chứng nặng nề. Chích vitamin K cho trẻ mới sinh là một biện pháp dự phòng chủ động, tránh hiện tượng xuất huyết não - màng não hay gặp ở trẻ lúc khoảng 1 tháng tuổi;


* Vệ sinh mắt và nhỏ mắt - để ngăn chặn nhiễm trùng mắt;


* Chỉ tắm cho bé sau ít nhất là 6 giờ chào đời (thường là 12-24 tiếng sau sinh mới tắm bé lần đầu tiên);


* Chích ngừa BCG (lao) và chích ngừa viêm gan B - liều đầu tiên;


* Sàng lọc sơ sinh (lấy máu gót chân) trong khoảng 38-48 tiếng sau sinh.



Cuối cùng, các thủ tục không cần thiết bao gồm:



- Hút dịch từ mũi, miệng trẻ;


- Lấy dịch ở trẻ sơ sinh để quan sát;


- Cho trẻ ăn các thức ăn khác ngoài sữa mẹ ngay sau khi sinh như nước đường hoặc sữa bột (do sữa mẹ chưa về).



NBS và ENC là hai thủ tục sau sinh có khả năng cứu sống đứa trẻ. Các mẹ có thể yên tâm vì cả hai thủ tục này đang được thực hiện trong tất cả các bệnh viện nhà nước và được khuyến khích ở các bệnh viện tư nhân.