Hầu như ông bố, bà mẹ trẻ nào cũng từng rơi vào trường hợp đứng ngồi không yên mỗi khi bé quấy khóc, một phần vì không có kinh nghiệm cho đứa con đầu lòng và vì bé khi vừa sinh ra, “ngôn ngữ” giao tiếp đầu tiên của trẻ sơ sinh với thế giới xung quanh chính là tiếng khóc. Bé sẽ khóc bởi rất nhiều tình huống, từ đói, khát, buồn cho đến các nguyên nhân khác như vì lo âu, khó chịu, hay bị ốm v.v…
Do đó việc giải mã cho tiếng khóc của bé rất quan trọng vì sự khác nhau trong tiếng khóc sẽ giúp các mẹ phát hiện ra những tình huống nguy hiểm cho sức khỏe của bé, từ đó có những can thiệp kịp thời, tránh tình huống xấu xảy ra cho bé yêu của bạn và tiếng khóc của bé chia làm 2 loại:
Tiếng khóc sinh lý
Bé đói Một tiếng khóc chậm, to, tiếng khóc này gắn chặt với tiếng khóc kia, hoặc bé khóc rồi dừng lại, rồi lại tiếp tục khóc, xen lẫn với những động tác mút tay có thể là dấu hiệu cho mẹ biết bé đang đói, đặc biệt nếu 2 tiếng đồng hồ trôi qua kể từ lần bú trước. Bé cũng có thể khóc vì đói ngay sau 1 thời gian ngắn khi đã được cho bú, vì có thể mẹ thiếu sữa, hoặc bé bú chưa no, hoặc sữa pha nhạt quá. Bé cũng có thể khóc do khát, với biểu hiện là tiếng khóc không to như khi đói. Lúc này các mẹ cần nhanh chóng cho bé bú hoặc uống nước để giải tỏa cơn đói hay cơn khát của bé.
Bé buồn ngủ Để báo cho mẹ biết cơn buồn ngủ đang đến gần, bé có thể sẽ khóc, ban đầu tương đối thấp, nếu xung quanh ồn ào quá không ngủ được bé sẽ khóc to hơn, và khóc liên tục. Chỉ cần các mẹ ôm ấp, vỗ về hay đu đưa bé, bé sẽ ngừng khóc và ngủ.
Bé đang lo sợ Do môi trường bên ngoài hoàn toàn lạ lẫm so với môi trường ấm áp trong bụng mẹ trước đây, nên bé mới ra đời rất hay “giật mình” và khóc thét lên. Khi khóc toàn thân bé có thể giãy giụa lung tung. Lúc này bố mẹ nên ôm chặt bé, âm yếm, vỗ về bé để bé chắc chắn rằng không chỉ có một mình và không cô đơn. Sự vỗ về kịp thời sẽ giúp bé ý thức được chuyện gì xảy ra xung quanh, sự hoảng sợ sẽ dần thay đổi bằng sự tìm hiểu “tại sao lại thế”.
Lúc bé buồn Đôi khi bé khóc om sòm không vì những lý do trên, mà đơn giản bé cảm thấy cô đơn, muốn được mẹ bế hay ôm ấp. Khi ấy bạn nên ôm ấp và vỗ về, chơi đùa với bé để bé cảm thấy vui tươi và ấm áp, điều này rất tốt cho sự phát triển của bé.
Tiếng khóc bệnh lý
Bé đang khó chịu Khi bị chướng hơi, cần ợ hơi, hay cảm thấy không thoải mái vì tã bị ướt, hăm tã, hay thời tiết quá nóng, quá lạnh, không gian không thoáng mát, ồn ào v.v… cũng có thể khiến bé cảm thấy khó chịu và khóc. Tiếng khóc bình thường, không có gì đặc biệt, đôi khi bé thét to lên, nước mắt giàn giụa. Khi đó mẹ nên tìm hiểu kỹ vì sao bé không thoải mái, nếu tã ướt nên nhanh chóng thay tã cho bé, nếu bé thấy nóng nên cho bé mặc quần áo rộng và mềm mại v.v…
Bé có triệu chứng đau Bé sẽ báo cho bạn biết bé bị đau do côn trùng cắn, do dây vải len trong bao tay đang xiết chặt ngón tay nhỏ bé của bé v.v… bằng một tiếng khóc nghe như tiếng thét thất thanh, sau đó là sự im lặng và những tiếng thở ngắn, hổn hển. Khi ấy bé cần được chăm sóc ngay, và mẹ cần xem xét kỹ từ đầu đến chân, kể cả các ngón tay và ngón chân. Nếu không thể giúp bé giảm đau thì đã đến lúc các mẹ nên đưa bé đến bác sỹ khoa nhi.
Ngạt mũi, đau đầu, cảm cúm Bé sẽ khóc với âm điệu bình thường, đồng thời bé ở trạng thái không yên, dỗ thế nào cũng không nín. Tiếng khóc này sẽ khác với khi bé khóc giọng khàn khàn, khóc liên tục, nhất là về đêm, kèm theo khó thở, sốt bỏ bú là khả năng bé bị viêm amidan cấp; hay khi bé khóc xong lại thở khò khè thì có khả năng là bé bị viêm phổi. Nếu bé bị viêm phổi biến chứng nặng dẫn đến suy tim thì tiếng khóc sẽ yếu ớt, xen lẫn tiếng rên ngắt quãng, khi ấy mẹ cần phải đưa bé đến bệnh viện càng sớm càng tốt, đồng thời theo dõi sát sao các biểu hiện khác của bé.
Viêm tai giữa Bé sẽ khóc không yên, kèm theo sốt, hay lắc đầu, vò tai, nếu mẹ lấy tai ép vào vành tai bé lại càng khóc dữ dội, lúc này cần nghĩ đến nguy cơ bé bị viêm tai giữa.
Thiếu canxi và còi xương giai đoạn đầu Bé sẽ khóc suốt đêm, sợ hãi, vã mồ hôi nhiều.
Nếu bé khóc từng cơn, kèm theo nôn mửa, đại tiện phân lẫn máu, là trẻ có khả năng lồng ruột. Tiếng khóc này của bé sẽ khác với tiếng khóc khi bé đi tiểu tiện, khi đó có thể bé bị viêm đường tiểu. Nếu bé rặn đỏ mặt và khóc nhiều khi đi đại tiện, phân cứng có thể nghĩ đến trường hợp bé bị táo bón.
Viêm miệng, niêm mạc lợi bị sưng sẽ làm cho bé khóc khi ngậm ti và không chịu bú. Nếu mắc bệnh ở não hay màng não, bé có thể sẽ khóc thét liên tục, thỉnh thoảng ngừng một lát, rồi lại tiếp tục, kèm theo nôn mửa.
Do đó, mẹ đừng lo lắng mỗi khi bé khóc nhé, mà hãy lắng nghe để biết bé muốn “phát biểu” gì. Tiếng khóc của bé có căn nguyên rõ ràng cả đấy, chỉ cần mẹ chịu khó “giải mã” thì chắc chắn sẽ hiểu ngay thôi.
