Do tớ thi khối D nên sẽ thiên về khối này nhiều chút, khối A tớ không học, nhưng có thể recommend vài đầu sách nên xem, hoặc biết đâu sẽ có 1 ai học khối A quan tâm đọc note này và comment đầu sách hay hơn.
Đầu tiên bạn nên hiểu là để thi được đh, bạn cần một thời gian để tích lũy kiến thức. Học là một quá trình – đó là sự thực. Sẽ không bao giờ có chuyện lớp 10 bạn chơi, lớp 11 bạn yêu, lớp 12 bạn tập trung viết lưu bút xong 3 tháng cuối bạn mới cầm quyển vở đến các lò luyện cấp tốc mà bạn được mức điểm từ 21/3 môn đổ lên. Bạn có thể học ít, nhưng không thể không học. Học ít nhưng dài hơi (3 năm cơ mà thoải mái đê) thì được chứ chuyện bạn tống 1 đống kiến thức vào đầu trong riêng năm lớp 12 đã khó chứ đừng nói đợi đến 3 tháng cuối ms học thì chỉ xác định là đi thi đh cho biết mặt mũi Thủ đô thế nào thôi chứ đừng ngóng đạp đổ cổng Parabol hoặc lượn lờ game gủng ngõ Tự Do hay là sau này chụp ảnh kỉ yếu cạnh hòn non bộ FTU hay là cái rỳ tương tự thế.
Lớp 10:
Rất tốt nếu bạn có ý thức ôn thi đại học ngay từ lúc mới vào lớp 10. Còn nếu không thì … cũng chả sao.
Lớp 10 nói thật là văn bạn không cần học đâu, trừ khi bạn có ý định đi thi hsg quốc gia quốc tế từ giải ba trở lên xong đi thi đh qua sàn thì không bàn, còn nếu bạn định đi du học hay là thi đh bình thường như mọi người thì tớ nói thật đây là thời gian bạn tập trung cho toán và tiếng anh.
Tớ thấy trong cấu trúc đề thi đại học toán có phần hình giải tích phẳng, lượng giác của lớp 10 nên tớ cũng chỉ học kỹ mỗi mấy phần ấy (các phần khác vẫn học nhưng phần ấy học kỹ hơn í), bạn cần đảm bảo bạn thực sự hiểu và nhớ để đến 2 năm sau bạn không cần phải giở lại sách lớp 10 để học nữa, dành nhiều thời gian cho làm đề. (nói thế thôi chứ 3 tháng cuối thi đh tớ học lại lớp 10 đấy haha).
Sách tham khảo: bạn có thể mua quyển luyện giải và ôn tập hình học 10, luyện giải và ôn tập đại số 10 để làm sau khi đã làm hết bài tập trong sgk. Sách này chủ yếu là các dạng bài cơ bản khá giống với các bài tập có trong sgk. Sách có đáp án sau mỗi phần bài tập, nhưng mà nhiều khi cách giải sai đấy, đọc kĩ trước khi chép nhé, hehe.
Còn bạn nào cơ bản tốt rồi thì thử tìm các quyển Bài tập nâng cao và một số chuyên đề hình học 10 (tác giả: Nguyễn Minh Hà, Nguyễn Xuân Bình), Bài tập nâng cao và một số chuyên đề đại số 10 (tác giả: Nguyễn Huy Đoan, Đặng Hùng Thắng), phương trình và bất phương trình, hình học giải tích, lượng giác (đều của tác giả Phan Huy Khải) để làm. Những quyển này tớ mua theo hướng dẫn của 1 bạn học chuyên Toán, nên có lẽ là các bạn thi khối A làm mấy quyển này cũng rất tốt.
Tiện cũng lưu ý luôn, hầu hết các đầu sách được nhắc đến ở đây là của NXB Giáo dục hoặc NXB Đại học quốc gia Hà Nội. Các bạn đừng mua sách của mấy NXB kiểu Hoa Hồng rỳ đó, cách giải trong đó nhiều khi không chính thống với kiến thức trong sgk, mà các dạng bài cũng linh ta linh tinh (tớ thấy thế).
Còn về tiếng anh, cá nhân tớ thấy khá là thiệt thòi khi bây giờ tớ đang è cổ ra nuốt không trôi cách dạy chuẩn học theo 4 kĩ năng nghe-nói-đọc-viết ở trường đh tại vì ở những cấp dưới chủ yếu được học theo kiểu đọc bài khóa, chép từ mới, chép ngữ pháp, học thuộc mấy cái được chép. Nói chung là thiên về kĩ năng đọc, một chút kĩ năng viết, chứ nói với nghe thì đúng là chả có rỳ (à thực ra có mấy hôm thanh tra về thì sẽ có đài xong rồi cô phát mỗi đứa một bản script xong hôm sau nghe đài tượng trưng còn đáp án thì nhìn trong cái tờ kia). Đấy là những rỳ tớ đã trải qua, còn các bạn thế nào tớ không biết. Thực ra cũng không thể đổ lỗi cho cơ sở vật chất hay là cho cái rỳ được. Việc các kĩ năng còn lại không được chú trọng trong nhiều trường (như trường c3 của tớ chẳng hạn) chẳng qua là do thi đh không thi những thứ ấy, thế thôi. Nhưng khuyên chân thành nếu bạn nào có điều kiện thì nên học tử tế cả 4 kĩ năng, thực sự rất cần thiết. Thôi lảm nhảm đủ rồi, quay về vấn đề, năm lớp 10 tớ học tiếng anh khá là tài tử, thích thì học không thì thôi. Cơ bản tại lúc ấy cũng chưa có định hướng rõ ràng là đời mình sẽ bị dán keo 502 với cái môn này. Hồi ấy tớ cũng chỉ là học thuộc cấu trúc rồi từ mới blah blah, cũng chả làm thêm làm nếm rỳ cả.
Có một điều là môn nào bạn tự học được tớ không biết, nhưng cá nhân tớ thấy là bạn nên đi học thêm tiếng anh. Lý do duy nhất cho lời khuyên này là tớ thấy những kiến thức bạn nhìn thấy trong sgk chỉ giúp bạn trong kì thi tốt nghiệp và tránh điểm liệt khi thi đh (còn những kiến thức không dễ nhìn ra thì phải tùy vào giáo viên của bạn có muốn dạy ở trên lớp hay là muốn mang về nhà dạy). Với việc đi học thêm, bạn nên tìm đến các thầy cô thiên hạ đang ầm ầm rủ nhau đi học, vì thường nếu cách dạy của họ hợp với đa số thì khả năng họ không hợp vs bạn là cực khó (bạn cứ yên tâm là bạn cũng giống mọi người nhé), không nhất thiết phải học ở thầy cô đang trực tiếp dạy bạn trên lớp nếu bạn cảm thấy họ dạy chán phèo nhưng vẫn phải đi học vì sợ bị “trù”.
Lớp 11:
Nói chung là tớ cũng chả nhớ lớp 11 tớ học hành như nào nữa, năm đấy đang bận yêu (haha). Đại khái là cũng chỉ dừng lại ở việc lên lớp ngáp ngáp xong về nhà giở giải ra chép bài về nhà. Đùa thôi, lớp 11 bạn bắt đầu học văn được rồi. Trọng tâm của văn 11 là thơ Mới và các nhà thơ Mới, các truyện ngắn của Thạch Lam, Nguyễn Tuân, Vũ Trọng Phụng rỳ đó. Lời khuyên cho bạn là nên học cả phần tiểu sử sự nghiệp của các tác giả quan trọng vì có thể câu đầu tiên của đề thi đh sẽ có kiểu “anh/chị hãy trình bày những hiểu biết của mình về tiểu sử và sự nghiệp của tác giả ABC…”. Sau mỗi bài phân tích ở trên lớp, khi về nhà các bạn nên có một quyển vở tóm tắt lại bài đó thành một dàn ý. Vài gạch đầu dòng ý chính rồi triển khai các nhánh con chi tiết, nhớ học thuộc cả những câu hay đặc biệt trong những gì giáo viên đã phân tích, hoặc những câu ngoài lề có liên quan đến bài học, học thuộc những câu cần trích dẫn. Từ lúc này bạn có thể làm thử đề đại học được rồi, chọn những đề có những bài bạn đã học về làm thử, sau đó down barem về xem những ý chính cần phải có đã có trong bài của bạn chưa. Lưu ý hiểu rõ cách viết 1 bài thi khi làm, ví dụ với câu hỏi như trên, bạn không thể gạch đầu dòng từng ý được. Không bao giờ được phép gạch đầu dòng khi bạn làm một bài văn thi đh. Với câu 1 như trên bạn chỉ nên viết thành 1 đoạn văn tầm hết mặt giấy đầu tiên của tờ giấy thi, dù viết 1 đoạn cũng cần phải có câu mở đoạn và kết đoạn, không nhất thiết phải xuống dòng nhưng phải cho người đọc thấy bạn có phần giới thiệu, triển khai và kết luận, như một bài văn nhỏ vậy.
Sách tham khảo: mang tiếng là chuyên văn nhưng tủ sách ở nhà của tớ toàn truyện tranh ==. Tớ chỉ tham khảo mấy quyển như là Phân tích bình giảng tác phẩm văn học 11 nâng cao (tác giả: Nguyễn Đăng Mạnh) – quyển này thiên về bình giảng nhiều hơn là phân tích, bạn sẽ chẳng tìm ra một ý nào rõ ràng trong hầu hết những bài viết ở đây cả nhưng bạn sẽ học được những câu hay để cho vào bài văn của mình, học được những phần mở rộng vấn đề của họ. Nói chung đây là quyển chỉ để đọc không để chép. Bạn nên tìm những sách của các thầy như là Nguyễn Đăng Mạnh, Trần Đình Sử, Đỗ Kim Hồi, Trần Đăng Xuyền, Vũ Dương Quỹ … để tham khảo. Không biết các bạn thế nào chứ hồi tớ đi học được các thầy cô bảo phải có quyển “Thi nhân Việt Nam” gối đầu giường mới là học sinh chuyên văn, mới có ích để thi đh, nhưng mà tớ chả mua, tớ cũng chả trượt đh. Nói chung bạn chỉ nên mua những quyển nào bạn thấy cần thiết, xem qua thấy nội dung hợp với tư duy viết văn của bạn, có nhiều thứ có thể copy được (haha). Còn nếu bạn lười không muốn tự viết văn, thì cách tốt nhất là học thuộc bài làm mẫu của thầy cô chỗ bạn học thêm, tớ cam đoan là đủ ý, nhưng mà nếu tự viết văn, khi đã vào mạch rồi bạn sẽ có những phát hiện, góc nhìn có thể rất đắt đấy. Cái rỳ cũng có giá của nó, cân nhắc nhé.
Về toán, nghe mọi người nói toán 11 khó nhất. Tớ cũng chả biết. Bạn nên ôn kỹ phần tổ hợp xác suất, phần này thường rơi vào bài khó 1 điểm trong đề thi; phần đường thẳng mặt phẳng quan hệ song song vuông góc rỳ đó trong không gian, phần này có ích khi bạn làm hình không gian và hình giải tích không gian; nếu có thời gian bạn cũng nên xem qua mấy phép biến hình – có vài dạng bài câu phụ khảo sát hàm số nếu vận dụng phép biến hình như là tịnh tiến hệ trục tọa độ rỳ rỳ đó thì thời gian làm bài sẽ giảm được gần một nửa, còn nếu bạn không học vì muốn làm theo cách truyền thống cũng chả sao, cứ ra đáp án đúng, quá trình giải đúng là được. Thời gian này bạn bắt đầu làm thử vài bài có kiến thức 11 trong đề thi đh và ngâm cứu đề được rồi. (lô thì để sau haha)
Sách tham khảo: vẫn là những quyển của G.S Phan Huy Khải, bổ sung thêm quyển Các bài toán tổ hợp cũng của thầy í. Nếu muốn ôn kỹ phần cơ bản, bạn tiếp tục làm trong quyển Luyện giải và ôn tập hình học/đại số 11. Đấy là tất cả những quyển sách tớ đã làm (và bây giờ không nhớ chữ nào). Nếu những bài tập trong đó khó quá, bạn cứ mở giải đáp ra mà chép, nhưng đừng chép thụ động, hãy đặt ra câu hỏi tại sao từ bước này lại nhảy được qua bước này, tại sao từ điều này lại suy được ra điều kia, cố gắng tìm được câu trả lời – trong trường hợp bạn chưa hiểu tại sao. Bạn cũng nên lưu ý đến những công thức có phần chứng minh trong bài giải, nếu tác giả chứng minh nó trong phần giải nghĩa là bạn cũng phải chứng minh nó trong bài thi, nếu không thì từ cái phần “áp dụng công thức ABC ta có” mà chả có phần chứng minh công thức ấy của bạn sẽ bị gạch thẳng cẳng. Vâng, phũ thế đấy. Một lưu ý nho nhỏ nữa trong quá trình đọc sách của thầy Phan Huy Khải đó là có khá nhiều phần thầy giải tắt - rất là khổ sở cho một đứa đầu đất như tớ khi đọc giải mà chả hiểu sao từ cái này nó lại có cái kia, lại mò mẫm mò mẫm đoán đoán tính tính mệt khủng khiếp.
Tiếng anh, tớ chỉ có một lời khuyên duy nhất cho bạn: tìm thầy giỏi và chăm làm đề.
Lớp 12:
Thời gian này trên lớp các bạn bắt đầu viết lưu bút rồi. Bạn cứ chôm vài quyển về viết cho thoải mái, tăng trình viết văn luôn. Nhớ là đi thi đh cố gắng chém văn được 3 tờ là ít nhất. Với văn bạn nên bắt đầu tập làm một đề trọn vẹn. Photo giấy thi về làm cho thật. Nếu như năm 11 bạn làm đề tớ không khuyên bạn căn giờ thì lớp 12 khi bạn làm đề nên chỉnh thời gian nhanh lên tầm 15 phút. 10 phút bù cho thời gian bạn ngồi cắn bút nghĩ phần mở bài (thường các bạn sẽ bị tắc ở phần này nhỉ), 5 phút bù cho thời gian bạn đọc lướt lại bài một lượt trước khi bị thu/đem nộp. Với phần mở bài, bạn nên viết càng ấn tượng càng tốt. Đặc biệt tránh form mở bài kiểu “Tác giả ABC (năm sinh-năm mất), sinh tại…, ông/bà đã có cống hiến to lớn blah blah vs nền văn học bằng tác phẩm XYZ…” – nhạt toẹt. Bạn nên cố gắng liên hệ được vấn đề phải phân tích với những nhận định của các nhà phê bình văn học về tác phẩm đó hoặc với câu nói của người nổi tiếng nào đó – đây là lúc những học thuộc lòng của bạn khi thầy cô đề cập những vấn đề ngoài luồng phát huy tác dụng; hoặc ít ra cũng so sánh được tác giả/tác phẩm với những tác giả/tác phẩm cùng thời khác – khi viết kiểu này bạn phải nhớ được đặc điểm sáng tác của các tác giả để so sánh. Khi viết thân bài, bạn nên cố gắng viết đủ những ý chính và nếu phát triển được thêm những ý khác râu ria thì càng tốt. Tránh kiểu viết tản mạn lan man ý tứ không rõ ràng, trời nóng các thầy cô phải chấm nghìn bài nghìn bài mà đọc phải cái bài ý tứ chả thấy đâu dễ ăn gạch lắm đấy. Bạn nên phân tích từng ý theo từng đoạn văn, xuống dòng để ngăn cách mỗi ý cho rõ ràng. Kết luận cũng phải bá đạo ngang ngửa với mở bài – không thể viết kiểu đầu voi đuôi chuột vì hết giờ được. Chăm xem thời sự vào để làm bài nghị luận xã hội nữa (haha). Với cả chữ bạn có thể không đẹp, nhưng phải sạch, dễ nhìn. Một mẹo nhỏ khi làm bài thi đh để ngốn giấy xong xin giấy liên tục cho chúng nó sợ là kẻ lề to to ra, viết chữ thoáng ra, thầy cô dễ đọc mà mình lại được tiếng văn thơ dạt dào hehe.
Bạn nên cố gắng tầm 3 ngày xong 1 đề là được, không cần phải 3 tiếng như thi thật đâu – chỉ cần đặt giờ cho từng bài là được. Vấn đề nho nhỏ nữa là các bạn thường chủ quan kiểu “năm ngoái thi bài này rồi năm nay không thi nữa đâu” – thực tế là các bạn không phải người ra đề, nhớ là như thế để không bỏ qua bất cứ bài nào (trừ những bài thuộc giảm tải chương trình :”>)
Với toán cũng tương tự như văn thôi, làm đề. Bạn đừng nên cố gắng làm hết đề khi bạn đọc những câu khó mà như đánh vần chữ Ả Rập. Chả có tác dụng rỳ nếu bạn làm được cả đề nhưng bài nào cũng sai chỗ này thiếu chỗ kia. Luyện giải đúng hết và chặt chẽ những phần chắc chắn ăn điểm và dễ ăn điểm, phần khó không cần đọc đề :”> đùa đấy, đi thi nếu đã chắc chắn ăn được tầm 7-8 điểm các phần khác rồi và vẫn còn thời gian bạn cũng nên xem qua câu khó, biết đâu đấy. Có vài quyển sách tớ thấy rất hay là tuyển tập các chuyên đề luyện thi đại học phần Hàm số, phương trình lượng giác; tuyển tập các chuyên đề và kỹ thuật tính tích phân (cả mấy quyển đều của thầy Trần Phương) – những quyển này đặc biệt thích hợp với các bạn học khối A, quan điểm của tớ là thế, còn các bạn học khối D mà ôn để làm được đề khối A thì còn nói làm rỳ nữa. Bộ sách của thầy Phan Huy Khải vẫn còn giá trị đến tận lớp 12 nhé. Các bạn cũng nên down các đề năm trước để làm. Thầy Trần Phương thỉnh thoảng cũng có giải tắt nhé ==, nhưng nói chung cách giải của thầy hay, có thể nói là hay nhất trong số những tác giả tớ đã đọc.
Tiếng anh bạn nên luyện kĩ năng đoán từ và nhận diện cấu trúc vì bạn không thể nào dịch để hiểu hết bài và làm trong thời gian chỉ có 80 phút được. Nếu nhận biết được từ loại và cấu trúc, bạn sẽ phân tích được câu và không bị lừa bởi những câu nhìn na ná nhau. Với bài đọc, bạn nên cố gắng nhận biết đối tượng bài đọc nói đến. Chỉ thế thôi, còn chi tiết nó nói đến cái rỳ bạn chả hiểu cũng chả sao. Vì bạn có biết đối tượng được nói đến thì bạn mới có thể dễ dàng phán đoán những từ mà người ta sẽ bắt bạn tìm từ đồng nghĩa/trái nghĩa (nhớ đọc kĩ yêu cầu đấy nhé). Còn phần trả lời câu hỏi tìm dữ liệu trong bài thì bạn nên lưu ý đến những từ khóa, rồi mò trong bài đọc những câu có chứa từ khóa ấy mà chọn (haha). Với bạn nào số xui phần câu hỏi bài đọc có mấy câu kiểu như “bài đọc này tóm lại nó nói về cái rỳ” hay là “thái độ của tác giả thế nào” bị đảo lên đầu thì cứ đi làm mấy câu khác trước, các câu kia để đọc hết bài đọc rồi làm.
Bonus thêm cho khối A: theo như tớ biết thì lý lớp 11 chả có rỳ liên quan đến thi đh đâu nên học 12 thôi (xin lỗi các bạn đợt thi A1 tớ random lý đc 4 điểm thôi, ra mẹ tớ hỏi đề khó hay dễ hả con tớ bảo con cũng chả biết nên cũng chả giúp rỳ nhiều được đâu, bạn nào có nhu cầu thì để tớ hỏi mấy đứa bạn trước thi khối A học hành bá đạo cho thôi). Hóa thì cũng mù tịt, có mỗi quyển 16 phương pháp và kĩ thuật giải nhanh bài tập trắc nghiệm môn hóa NXB Đại học sư phạm, tác giả Phạm Ngọc Bằng được cô dạy Hóa cho vì tưởng tớ thi khối A thôi.
Căn bản là thế. Có rỳ cần sửa chữa thì sửa sau haha.
Hoàn thành xong những điều như tớ đã làm và nếu nhận thức của bạn cũng chỉ lẹt đẹt như tớ thì đi thi đh với mức độ đề của năm 2012, bạn sẽ được tầm 23 điểm chưa cộng điểm ưu tiên. Còn nếu muốn hơn, thì bạn phải tự cố thôi.