Toán học là môn học nền tảng và quan trọng trong lớp trung học phổ thông, đặc biệt quan trọng với học sinh lớp 11 và 12. Kiến thức lớp 11 và 12 ngày càng nâng cao, trong khi kỳ thi cấp cuối cùng đang ở gần Tuần. Tuy nhiên, nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc ghi nhớ công thức, lý thuyết. Họ cũng gặp khó khăn khi áp dụng vào giải bài tập. Học Toán không chỉ cần luyện tập đều đặn. Học sinh còn phải biết phương pháp học thông minh. Phương pháp này giúp ghi nhớ nhanh và lâu. Bài viết này chia sẻ 5 Mẹo học Toán nhanh chóng được nhiều giáo viên THPT Đặng Tiến Đông đánh giá cao.
Những mẹo này không chỉ giúp nắm vững kiến thức mà còn rèn luyện tư duy logic, tăng khả năng giải quyết vấn đề và giúp học sinh tự tin hơn trong học tập.
1. Tạo sơ đồ tư duy và kiến trúc hệ thống
Một trong 5 Mẹo học Toán nhanh nhớ lâu quan trọng nhất đã tạo nên sơ đồ tư duy. Sơ đồ duy nhất kết nối các hệ thống logic công thức, định lý và phương pháp. Vì học rời rạc, hệ thống hóa học giúp không ghi nhớ lâu. Phương pháp này cũng giúp sử dụng nhanh hơn khi làm bài tập.
Ví dụ, trong chương trình Hình học lớp 11:
- Học sinh có thể vẽ sơ đồ tổng hợp tất cả các định nghĩa về tam giác: Tam giác → Tam giác đồng dạng → Các định lý → Công thức tính cạnh, góc → Ví dụ minh họa.
- Mỗi nhánh có thể sử dụng màu sắc riêng để dễ dàng phân biệt, kèm theo biểu tượng trực quan như hình tam giác, đường thẳng, đường tròn…
Lợi ích khi sử dụng sơ đồ tư duy:
- Ghi nhớ lâu hơn: Liên kết kiến thức theo hệ thống giúp bộ não ghi nhớ một cách dễ dàng.
- Đào tạo dễ dàng: Khi làm bài tập, học sinh có thể xem sơ đồ để tìm công thức và cách giải nhanh hơn.
- Hiểu sâu: Khi vẽ sơ đồ, học sinh phải suy nghĩ về mối quan hệ giữa các khái niệm, giúp nắm bắt kiến thức toàn diện.
Ví dụ, học sinh lớp 11 khi học chương Hàm số, có thể vẽ sơ đồ từ: Hàm số → Đồ thị → Tìm cực trị → Ứng dụng giải bài tập thực tế. Khi xem sơ đồ, không có công thức liên kết tự động nào giúp giải bài nhanh và nhớ lâu.
>> Xem thêm: Bí Quyết Học Giỏi Lớp 11: 7 Chiến Lược Giúp Điểm Số Tăng Vọt
2. Luyện tập theo nguyên tắc 1 – 2 – 3
Một mẹo quan trọng trong 5 mẹo học Toán nhanh nhớ lâu là luyện tập theo nguyên tắc 1 – 2 – 3, giúp học sinh hiểu sâu kiến thức và ghi nhớ bền vững.
Bước 1: Nắm chắc bài mẫu
Học sinh bắt đầu bằng việc phân tích các bài mẫu để hiểu rõ cách áp dụng công thức và phương pháp giải.Bước 2: Luyện tập với các bài tương tự
Thực hiện nhiều bài tập cùng dạng nhằm củng cố công thức và các bước giải, tạo phản xạ làm bài.Bước 3: Tự kiểm tra và sửa lỗi
Khi làm sai, học sinh cần phân tích nguyên nhân, ghi chú lại lỗi và thử lại các dạng bài tương tự để tránh lặp lại.
Ví dụ: Khi học chương Hình học không gian, học sinh trước tiên giải các bài mẫu về tính diện tích và thể tích. Tiếp theo, các em làm khoảng 10–15 bài tập cùng dạng để rèn kỹ năng. Cuối cùng, học sinh thử sức với các bài mới, so sánh kết quả và cách giải để phát hiện, điều chỉnh lỗi sai.
Lợi ích của phương pháp 1 – 2 – 3:
Ghi nhớ lâu hơn: Việc luyện tập lặp lại kết hợp sửa lỗi giúp công thức in sâu vào trí nhớ.
Hiểu bản chất bài toán: Học sinh không học thuộc máy móc mà nắm rõ cách vận dụng công thức.
Tăng tốc độ làm bài: Khi quen dạng và phương pháp, học sinh giải bài nhanh và chính xác hơn trong các bài kiểm tra.
Nguyên tắc 1 – 2 – 3 đặc biệt phù hợp với học sinh THPT Đặng Tiến Đông trong bối cảnh chương trình Toán ngày càng nâng cao và đòi hỏi kỹ năng giải bài đa dạng.
3. Ghi nhớ công thức bằng hình ảnh và câu chuyện
Một mẹo ít được chú ý trong 5 mẹo học Toán nhanh nhớ lâu nhưng mang lại hiệu quả cao là ghi nhớ công thức thông qua hình ảnh và câu chuyện. Khi các công thức, định lý được liên tưởng đến hình ảnh sinh động, học sinh sẽ nhớ lâu hơn và dễ áp dụng vào bài tập.
Ví dụ:
Công thức tính diện tích hình thang: Tưởng tượng ghép hai tam giác thành một hình chữ nhật để ghi nhớ công thức trung bình cộng hai đáy nhân với chiều cao.
Công thức lượng giác: Liên hệ góc và cạnh với các hình ảnh thực tế như mái nhà nghiêng hay con dốc để ghi nhớ sin, cos, tan.
Định lý Pitago: Vẽ các hình vuông dựng trên ba cạnh của tam giác vuông để dễ nhớ công thức a2+b2=c2a^2 + b^2 = c^2a2+b2=c2.
Phương pháp này không chỉ giúp ghi nhớ nhanh mà còn phát triển trí tưởng tượng và khả năng quan sát. Khi làm bài kiểm tra, học sinh có thể hình dung lại hình ảnh liên quan, từ đó giảm thời gian suy nghĩ và nâng cao hiệu quả giải bài.
4. Áp dụng kỹ thuật ôn tập ngắt quãng
Ôn tập ngắt quãng là một kỹ thuật khoa học quan trọng trong 5 mẹo học Toán nhanh nhớ lâu, giúp kiến thức được lưu giữ bền vững trong trí nhớ dài hạn. Thay vì học dồn trong thời gian dài, học sinh chia nhỏ thời gian học và ôn lại kiến thức theo các mốc hợp lý.
Cách thực hiện:
Học một công thức hoặc định nghĩa trong khoảng 20–30 phút.
Ôn lại sau 24 giờ để củng cố kiến thức.
Ôn tiếp sau 3–5 ngày, sau 1 tuần và sau 2 tuần.
Ví dụ: Khi học chương Toán 11 về phương trình bậc hai, học sinh học lý thuyết trong 20 phút, sau đó làm khoảng 5 bài tập. Ngày hôm sau, học sinh ôn lại kiến thức, tiếp tục ôn sau 3 ngày và tuần kế tiếp. Sau khoảng 2 tuần, kiến thức sẽ được ghi nhớ chắc chắn và dễ dàng vận dụng trong bài kiểm tra.
Kỹ thuật này càng hiệu quả hơn khi kết hợp với sơ đồ tư duy hoặc ghi nhớ bằng hình ảnh, giúp giảm nguy cơ quên bài, tăng tốc độ làm bài và cải thiện rõ rệt kết quả học tập.
5. Học nhóm và trao đổi kiến thức
Học nhóm là mẹo cuối cùng trong 5 mẹo học Toán nhanh nhớ lâu. Khi học sinh cùng nhau thảo luận, giải thích công thức và phương pháp giải, não bộ sẽ ghi nhớ nhanh hơn và hiểu kiến thức sâu hơn.
Ví dụ: Trong nhóm 3–4 học sinh, mỗi bạn phụ trách một phần kiến thức:
Bạn A trình bày bài tập về hàm số.
Bạn B hệ thống lại lý thuyết và công thức.
Bạn C giải thích các dạng bài vận dụng.
Sau đó, cả nhóm trao đổi, đặt câu hỏi và bổ sung cho nhau để củng cố kiến thức.
Lợi ích của học nhóm:
Khắc phục điểm yếu: Nghe cách giải của người khác giúp học sinh nhận ra lỗ hổng kiến thức của bản thân.
Ghi nhớ hiệu quả: Giải thích lại kiến thức cho người khác là cách củng cố trí nhớ rất hiệu quả.
Phát triển kỹ năng mềm: Giao tiếp, hợp tác, lắng nghe và tư duy phản biện được rèn luyện thường xuyên.
Khi kết hợp học nhóm với các phương pháp cá nhân như sơ đồ tư duy, ôn tập ngắt quãng hay ghi nhớ bằng hình ảnh, hiệu quả học tập sẽ được nâng cao tối đa.
Kết luận
Việc áp dụng 5 mẹo học Toán nhanh nhớ lâu sẽ giúp học sinh học tập hiệu quả hơn, nắm chắc kiến thức, ghi nhớ công thức dài hạn, giải bài chính xác và nâng cao điểm số. Từ việc luyện tập theo nguyên tắc 1 – 2 – 3, ghi nhớ công thức bằng hình ảnh và câu chuyện, áp dụng ôn tập ngắt quãng đến học nhóm, mỗi phương pháp đều mang lại giá trị thiết thực.
Học Toán sẽ không còn là áp lực nếu học sinh biết lựa chọn phương pháp phù hợp. Khi áp dụng đúng cách, học sinh THPT Đặng Tiến Đông sẽ trở nên chủ động, tự tin và đạt kết quả cao trong học tập cũng như các kỳ thi sắp tới.