Thời tiết giao mùa, nóng lạnh bất thường dễ khiến trẻ nóng sốt. Bên cạnh việc phòng tránh dịch dịch mẹ cũng cần chú ý một số vấn đề nhỏnliên quan tới cơn sốt của con để kịp thời xử trí:
1. Nhiệt độ cơ thể con trên 38 độ C mới xác định là sốt và nên cho uống thuốc.
Các mẹ thường có thói quen thấy con nóng đầu là vội dùng các biện pháp hạ sốt hoặc cho con uống thuốc mà không lưu ý đến việc kiểm tra nhiệt độ cơ thể. Điều này hết sức sai lầm, dễ dẫn tới việc cho con dùng thuốc sai cách. Khi thấy con có dấu hiệu nóng sốt, việc đầu tiên mẹ nên làm là đo nhiệt độ cơ thể cho con.
Nhiệt độ bình thường ở trẻ là 36 – 36,5 độ C, trên 37 độ C và có thể tăng nhẹ vì nhiều lý do, từ vận động cho tới tắm nước nóng hoặc do trang phục quá dày. Nhiệt độ cơ thể người cũng có xu hướng tăng vào chiều tối và hạ vào sáng sớm. Vì thế, nếu con nóng người nhưng chưa tới 38 độ C, các mẹ chỉ cần làm mát cho con.
Nếu trẻ sốt trên 38 độ C và có kéo dài, mẹ nên cho con uống thuốc hạ sốt chứa Paracetamol với thành phần lành tính, an toàn cho người sử dụng, liều lượng phù hợp với độ tuổi và cân nặng của trẻ. Một số loại như Paracetamol Hapacol của DHG Pharma được bào chế và đóng gói dạng bột hòa tan, hương cam, vị ngọt dành riêng cho trẻ nhỏ.
Hapacol 250 do Công ty Dược Hậu Giang sản xuất và phân phối
Khi sử dụng thuốc, các mẹ cần lưu ý không dùng chồng chéo các loại thuốc với nhau. Số lần sử dụng Paracetamol tùy thuộc vào lứa tuổi và cân nặng của trẻ. Trẻ sơ sinh dùng liều 10–15mg/kg cho mỗi lần và cách 6- 8 giờ đồng hồ dùng một lần, tương đương với 3 – 4 lần/ngày. Trẻ lớn hơn cũng dùng liều như trẻ sơ sinh nhưng khoảng cách dùng thuốc gần hơn, 4 – 6 giờ đồng hồ/lần, tương đương với 4–6 lần/ngày, tuy nhiên không được dùng quá 5 lần trong vòng 24 giờ.
Nếu qua 48 giờ, con vẫn sốt kèm theo ói mửa nhiều lần, mẹ cần đưa con tới bệnh viện hoặc trung tâm y tế để được bác sĩ chuẩn đoán và điều trị kịp thời.
2. Nơi đo nhiệt độ chính xác nhất cho con là ở đâu?
Thân nhiệt trung tâm được đo ở hậu môn hoặc màng nhĩ qua ống tai. Nhiệt độ tứ chi và phần nông cơ thể là thân nhiệt ngoại vi, có thể đo được ở nách hoặc miệng. Nhiệt độ đo được ở những vị trí khác nhau thường có sự chênh lệch. Cụ thể như sau:
Nhiệt độ ở nách: thấp hơn ở hậu môn 0,7 độ C
Nhiệt độ ở tai: thấp hơn ở hậu môn 0,5 độ C
Nhiệt độ ở miệng: thấp hơn ở hậu môn 0,5 độ C.
Dựa trên nguyên lý này mà các thiết bị đo thân nhiệt ra đời với các loại khác nhau. Một số người cũng cho rằng khi đo thân nhiệt cho trẻ nên đo ở hậu môn mới là chính xác nhất. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, khi đo nhiệt độ cho trẻ nên đo ở nách là an toàn hơn cả và không cần phải cộng trừ thêm nhiệt độ chênh lệch.
Trước khi đo, các mẹ nhớ điều chỉnh ống nhiệt xuống dưới 35,5 độ C hoặc cho máy về số 0 (với máy điện tử). Kẹp ống nhiệt đúng giữa phần da ở nách trẻ, chờ ít nhất 5 phút hoặc khi có tiếng báo hiệu mới xem kết quả.
3. Sốt vốn là phản ứng của sự khỏe mạnh
Sốt vốn chỉ là một phản ứng có lợi của cơ thể, nhằm kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn, siêu vi đang tấn công. Vì thế, nếu con sốt nhẹ, các mẹ chỉ cần giữ cơ thể trẻ sạch sẽ, chú ý cho con mặc quần áo thoáng mát, tránh mồ hôi hay gió lạnh, ăn uống và nghỉ ngơi đầy đủ, đồng thời chú ý theo dõi nhiệt độ cơ thể con.
Sốt nhẹ vốn chỉ là một phản ứng có lợi của cơ thể trẻ (Ảnh minh hoạ)
Dù đây là phản ứng tốt của cơ thể nhưng khi sốt cao quá sẽ có hại cho người bệnh, đặc biệt là trẻ nhỏ, phản ứng điều nhiệt còn kém. Điều này dễ dẫn đến co giật, hoặc các cơ quan trong cơ thể bị rối loạn hoạt động. Vì thế, bố mẹ cũng cần quan sát và theo dõi tình trạng của con chặt chẽ, nếu thấy bất thường cần đưa tới bác sĩ để xác định nguyên nhân và xử lý, tránh các tai biến do sốt gây ra.
4. Sốt vi khuẩn khác sốt virus
Sốt virus là trường hợp sốt do căn nguyên virus thường không đặc hiệu và chưa xác định được căn nguyên. Sốt do các vi khuẩn gây nên được gọi là sốt nhiễm khuẩn, thường có thể chẩn đoán được căn nguyên (ví dụ như sốt thương hàn do vi khuẩn thương hàn gây ra), hoặc có thể chẩn đoán bệnh cụ thể, như sởi, thủy đậu hay Rubella…
Sốt virus thường có yếu tố dịch tễ, theo mùa và diễn biến cấp tính, thường không cần điều trị đặc hiệu mà tự khỏi sau khi được điều trị triệu chứng và điều trị hỗ trợ (như hạ sốt, bù nước điện giải, giảm đau hay bổ sung vitamin…)
Về cơ bản dù là sốt vi khuẩn hay sốt virus cũng cần tham khảo ý kiến bác sĩ và làm các biện pháp hạ sốt.
5. Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt là rất nguy hiểm, các mẹ cần hết sưc chú ý
Sốt ở trẻ dưới 3 tháng tuổi rất nguy hiểm vì trẻ sơ sinh không có dấu hiệu nhiễm trùng nặng như các bé lớn hơn nên có thể bé bị nhiễm trùng máu mà bạn không phát hiện ra. Vì thế, trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ trên 38 độ C, bạn đừng chần chừ, cần đưa con tới gặp bác sĩ ngay lập tức. Các mẹ không dùng thuốc hạ sốt cho con lúc này, trừ khi được bác sĩ cho phép.