Mẹ cần hiểu rõ sự phát triển đầu đời của trẻ

Trẻ có thông minh không? Làm cách nào để mẹ nhận ra tiềm năng của con? Ngồi nhìn đứa con trai 3 tuổi đang phân các mảnh gỗ xếp hình theo từng nhóm màu, chị Ngân (Q6, TP HCM) vui vẻ chia sẻ: “Bé nhà tôi lanh lắm, rất biết nghe lời và nhanh tiếp thu. Gần đây bé còn biết phân biệt dép trái dép phải, trong khi cháu hàng xóm gần 5 tuổi còn bị nhầm.” Trong khi đó, chị Lan Anh (Q.Bình Thạnh) lại tỏ ra lo lắng với bé gái của mình: “Bé của tôi rất chậm, đã 20 tháng rồi mà vẫn chỉ biết gọi ba, mẹ chứ chưa nói được các từ khác. Thậm chí kể cả quả bóng bé chơi hàng ngày để chung với chiếc xe hơi và gấu bông, thì khi tôi hỏi “Bóng đâu?”, bé phải cần một khoảng thời gian mới chọn đúng đồ vật cần tìm”. Không ít bà mẹ đang gặp những tình huống trên, khi cảm thấy tự hào hay lo lắng về biểu hiện trí thông minh của con, tuy nhiên thế nào là “nhanh”, và thế nào là “chậm” lại là một khái niệm khá mơ hồ và mang tính chất ước lệ cho từng người khác nhau.

Thực ra không hề có một quy chuẩn chính xác nào cho việc đánh giá trí thông minh của trẻ, song, để có những sự chuẩn bị đúng hướng và can thiệp mang tính tính cực để phát huy trí não của trẻ, các bà mẹ cần có những hiểu biết đúng đắn về đặc điểm phát triển trí não của trẻ, trong đó quan trọng nhất là các “cột mốc vàng” đánh dấu các bước chuyển đổi và biểu hiện trong nhận thức của trẻ. Chẳng hạn như: Trong tháng đầu đời, mắt trẻ chỉ nhìn được mọi vật với hai màu trắng – đen, và có thể phân biệt được những gương mặt ở cự ly gần. Khi trẻ lớn hơn, mắt có thể phân biệt được khoảng cách xa gần, tai có thể nhận biết được nơi tiếng động phát ra. Lời khuyên cho mẹ ở thời điểm này là hãy chơi trò đố bé các thành viên trong gia đình giúp bé quen mặt với ông, bà, chú, bác…, sau đó có thể chơi cùng bé các trò phát triển thị giác như hỏi bé vị trí của các đồ vật để bé chỉ tay, hoặc mô tả tiếng kêu của các con vật để bé ghi nhớ. Trong khi đó, Theo tiến sĩ Richard Woofson, tác giả cuốn Bright Start (2003), giai đoạn 2 – 3 tuổi là thời điểm thích hợp để tăng cường k

hả năng ghi nhớ. Chính vì vậy, những trò xếp hình, sắp xếp quần áo, đặt hình vào album, lên danh sách đi siêu thị… lại là những bài học tốt nhất cho trí não của trẻ.

Ở giai đoạn 1-2 tuổi là lúc bé học hỏi mạnh mẽ nhất, tiếp thu nhiều kiến thức và phát triển được nhiều kỹ năng nhất, đồng thời cũng là khoảng thời gian tăng trưởng thể chất nhanh nhất. Nổi bật nhất trong giai đoạn này là những kỹ năng vận động thô và tinh, và bạn có thể nhận ra bé đang nhanh nhẹn, khéo léo hơn mỗi ngày. Lúc này, bé đã có thể ngồi xổm và đứng lên từ tư thế ngồi, biết lên cầu thang và bò xuống, thậm chí có bé còn biết đạp xe đạp ba bánh một đoạn ngắn. Đa số bé có thể ném bóng dù chưa chính xác, biết lật sách, có thể tự tháo giày và vớ, biết rửa tay. Một số bé thích vẽ nguệch ngoạc lên mọi thứ.

Tại mỗi cột mốc vàng khác nhau, mẹ nên có các trò chơi phù hợp giúp bé phát triển trí não. Có thể nói, việc xác định trẻ đang ở cột mốc nào, đặc điểm phát triển trí não ở giai đoạn đó ra sao, từ đó quyết định đưa ra những phương pháp nuôi và dạy nào là thích hợp, chính là một lộ trình rất quan trọng mà các bà mẹ nên hiểu rõ và vẽ ra cho mình theo cách khoa học nhất, hiệu quả nhất, trong đó không thể nào xem nhẹ tầm quan trọng của dinh dưỡng.

Những năm đầu đời là giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của bé vì tất cả đều ở trong giai đoạn đang hình thành, dần hoàn thiện và do đó rất cần được hỗ trợ đúng cách. Can thiệp dinh dưỡng đúng đắn ngay tại thời điểm VÀNG này góp phần giúp trí não bé phát triển tột bậc. Việc quá xem trọng vai trò của một dưỡng chất nào đó sẽ vô tình làm các bà mẹ bỏ quên sự có mặt của một số chất khác. Chính vì vậy, trí tuệ của trẻ cần sự nuôi dưỡng và hỗ trợ của cả một hệ dưỡng chất hoàn thiện, có sự kết hợp khoa học và cân đối tỉ lệ các chất với nhau được chứng minh lâm sàng giúp bé phát triển tốt trên các cột mốc thông qua các nghiên cứu khoa học.