Bài 10 - Phòng ngừa sỏi thận là nguy cơ gây ...loãng xuơng?

Nhiều người nghĩ rằng để phòng ngừa sỏi thận thì cần phải kiêng các thực phẩm giàu calci như: tôm, cua, các chế phẩm từ sữa hoặc các sản phẩm bổ sung calci khác. Tuy nhiên, điều này giờ đây đã chứng minh là không chính xác.

Quan niệm sai lầm

Có nhiều loại sỏi thận. Trong đó thường gặp nhất (80-90%) là sỏi calci, gồm calci oxalat, calci phosphate và calci oxalat phosphate. Ngoài ra những loại sỏi ít gặp hơn là sỏi Struvit, sỏi Acid uric, sỏi Cystin. Vì đa số sỏi thận là sỏi calci nên nhiều người nghĩ rằng cần kiêng ăn hoàn toàn calci để tránh bị sỏi thận, nhưng thật sự là không phải vậy.

Quá trình hình thành sỏi thận là một quá trình phức tạp, do nhiều yếu tố gây ra chứ không phải chỉ là do bị dư calci. Nhiều người ăn uống kham khổ kiêng cữ calci vẫn bị sỏi thận, ngược lại nhiều người có chế độ dinh dưỡng giàu calci nhưng không bị sỏi thận.

Trung tâm Y khoa của đại học Maryland chứng tỏ rằng chế độ ăn nhiều calci dường như không làm tăng nguy cơ phát triển sỏi thận. Chỉ những người bác sĩ khuyến cáo rằng việc dư thừa calci trong nước tiểu mới cần phải giảm lượng calci ăn vào, bao gồm bệnh Addison, bệnh toan hoá ống thận, cường giáp, cường tuyến cận giáp nguyên phát, nhiễm độc vitamin D, bệnh Paget, sarcoidosis.

Điều này có nghĩa là một người khoẻ mạnh không nên kiêng ăn calci hoàn toàn để phòng ngừa sỏi thận. Ngược lại, cần phải bổ sung hàm lượng calci đầy đủ mỗi ngày để duy trì tăng trưởng xương và tránh nguy cơ bị loãng xương.

Bổ sung calci bao nhiêu là đủ?

Theo khuyến cáo của WHO, đàn ông nên ăn 800 mg calci mỗi ngày, trong khi phụ nữ tiền mãn kinh nên cung cấp 1000 mg mỗi ngày. Nếu bạn là một người phụ nữ mãn kinh, bạn nên cung cấp 1200 mg calci mỗi ngày.

Việc kiêng cữ quá mức những thực phẩm chứa calci sẽ gây mất cân bằng trong việc hấp thu calci, khiến cơ thể hấp thu nhiều hơn oxalat từ ruột và sẽ tạo sỏi thận. Ngoài ra, không bổ sung đầy đủ lượng calci cơ thể cần hàng ngày là nguyên nhân chính gây bệnh loãng xương.

Riêng những trường hợp bị sỏi thận tái phát nhiều lần, sau khi xét nghiệm kiểm tra có bằng chứng đa calci niệu do tăng hấp thu calci từ ruột thì cần kiêng calci, nhưng không phải kiêng hoàn toàn, mà cần hấp thu khoảng 400mg mỗi ngày.

Chế độ dinh dưỡng hợp lý cho người bị sỏi thận

Uống nhiều nước (đây là điều quan trọng nhất trong 7 điều): Nên uống khoảng 2,5-3 lít nước lọc mỗi ngày (chia ra uống đều nhiều lần trong ngày) hoặc ăn uống làm sao để có lượng nước tiểu đạt trên 2,5 lít trong một ngày. Đi tiểu nước tiểu màu trắng trong chứng tỏ uống đủ lượng nước. Uống nhiều nước vừa giúp tránh bị sỏi thận vừa giúp tống xuất những viên sỏi nhỏ nếu có.

Ăn lạt, ăn ít thịt động vật: ăn thực phẩm chứa ít muối, ăn ít các loại thịt. Có thể ăn cá thay cho thịt. Tôm cua có thể ăn vừa phải được.

Đảm bảo bổ sung lượng calci vừa đủ: trong bữa ăn hàng ngày trung bình chỉ cung cấp 500 mg calci. Do đó, cần sử dụng thêm các sản phẩm bổ sung calci 1 lượng khoảng 600mg nữa, để đảm bảo nhu cầu calci cơ thể cần hàng ngày là từ 1000/1200 mg.

Giảm các thực phẩm chứa nhiều oxalat như: trà đặc, cà phê, chocolate, bột cám, ngũ cốc, rau muống…

Nên uống nhiều nước cam, nước chanh, nước bưởi tươi: những loại thức uống này chứa nhiều citrat giúp chống lại sự tạo sỏi thận.

Nên ăn nhiều rau tươi: giúp tiêu hóa nhanh, giảm hấp thu các chất gây sỏi thận.

Tránh ăn nhiều thực phẩm chứa chất purin gây sỏi thận như: cá khô, thịt khô, tôm khô, lạp xưởng, các loại mắm, lòng heo, lòng bò…

Với những thông tin trên đây, hi vọng mỗi người sẽ có thể tự chọn cho mình những giải pháp bổ sung calci phù hợp để phòng ngừa loãng xương mà không còn phải lo lắng về bệnh sỏi thận.

"Các chị vui lòng đặt câu hỏi về các thắc mắc và vấn đề mà mình đang gặp phải dưới đây.

Chúng tôi sẽ gửi đến bác sỹ trả lời trong thời gian sớm nhất !"