Xanh xao vì nhiễm trùng



Anh chị Nguyễn Lê B., 28 tuổi, đưa con đến chúng tôi khám trong tình trạng xanh xao đến kỳ lạ. Cảm thấy có một dấu hiệu gì đó không bình thường, chúng tôi cho khám da và niêm mạc thì thấy rõ da của cháu nhợt nhạt và niêm mạc mắt của cháu cũng nhợt nhạt theo. Chúng tôi có chỉ định cho cháu đi làm 2 xét nghiệm cơ bản phục vụ điều trị đó là xét nghiệm máu và xét nghiệm phân.



Kết quả cho thấy, cháu bé bị thiếu máu rõ rệt, nồng độ huyết sắc tố (Hb) chỉ còn dưới 85 gam/lít. Đây là một con số khá thấp. Lẽ ra ở lứa tuổi 2 tuổi như của cháu, nồng độ Hb phải đạt tối thiểu 100 gam/lít. Nghi ngờ cháu bé bị nhiễm giun, chúng tôi có xem kết quả xét nghiệm phân, kết quả lại âm tính với giun và ký sinh trùng. Như vậy, việc tìm nguyên nhân bắt đầu phức tạp.



Việc lạ ở chỗ, bé bị thiếu máu nhưng cơ thể của bé khá bình thường. Không thấy giảm nhiều về cân nặng. Chúng tôi có hỏi về tình trạng ăn uống của cháu thì mẹ cháu cho hay cháu không thuộc diện lười ăn. Hàng ngày, cháu có thể tự ngồi ăn hoặc nếu có ai xúc cho cháu ăn thì cháu có thể ăn hết veo nhanh chóng mà không phải cưng nựng dỗ dành.



Chúng tôi có hỏi về tình trạng thực phẩm có đảm bảo đủ chất. Mẹ cháu cho hay việc đủ chất thì gia đình bảo đảm bởi lẽ cháu được ăn uống theo chế độ riêng. Mẹ cháu lúc nào cũng chuẩn bị đầy đủ thịt, cá, trứng, sữa cho cháu.



Tuy nhiên, khi quay sang hỏi tình trạng nhiễm trùng của cháu thì sao. Mẹ cháu bé cho chúng tôi biết, nhiễm trùng thì hiện tại cháu không có. Nhưng cháu vừa phải uống kháng sinh hơn 1 tháng trời. Con số này làm chúng tôi giật mình.



Chị cho biết: cháu cứ ho và chảy mũi suốt. Đầu tiên em tự mua thuốc điều trị 2 tuần không khỏi, em chuyển qua bác sỹ thứ 1 thêm 10 ngày thuốc vẫn mũi dãi lầy nhầy. Em lại chuyển tiếp bác sỹ thứ 2 tiếp tục dùng thêm 14 ngày kháng sinh. Kết quả là cháu uống gần 40 ngày thuốc. Lúc này thì chúng tôi đã hiểu việc thiếu máu có nguyên nhân do nhiễm trùng dai dẳng.



Thiếu máu do nhiễm trùng



Có nhiều nguyên nhân dẫn tới thiếu máu ở trẻ em. Một trong các nguyên nhân hay gặp đó là nhiễm trùng. Khi nhiễm trùng dai dẳng thì thiếu máu là hậu quả khó tránh.



Ở đây, cháu bé đã bị thiếu máu do 2 nguyên nhân: nhiễm trùng dai dẳng và sử dụng kháng sinh kéo dài. Tại sao 2 yếu tố này lại có thể gây ra thiếu máu?



Nhiễm trùng kéo dài quá 1 tháng sẽ làm giải phóng khỏi gan một chất trung gian hóa học của viêm là hepcidin. Chất này giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng nhưng nó lại giảm hấp thu sắt ở đường ruột. Đồng thời, nhiễm trùng kéo dài ở vùng mũi họng kích thích vùng này sản xuất một số cytokin. Các cytokin có tác dụng huy động cơ thể tiêu diệt vi khuẩn nhưng chất này làm giảm hấp thu sắt ở đường ruột, giảm sử dụng sắt ở tủy xương và làm giảm hoạt tính của chất sinh hồng cầu là erythropoetin. Vì thế, em bé bị thiếu máu rất tự nhiên. Xét nghiệm sắt trong máu của bé lúc nào cũng thấp giống như thiếu sắt do thiếu dinh dưỡng vậy.



Thuốc kháng sinh gây ra thiếu máu bởi chúng làm giảm số ngày sống sót của hồng cầu. Đồng thời, thuốc kháng sinh cũng làm thay đổi chức năng của đường ruột, làm giảm khả năng hấp thu sắt. Một trong các kháng sinh làm thiếu máu rõ nét ở trẻ em là nhóm kháng sinh penicillin (điển hình là amoxicillin) và nhóm kháng sinh betalactam (điển hình như cefixim, cefaclor). Việc điều trị bằng kháng sinh kéo dài dễ dẫn đến thiếu máu.



Trong các trường hợp nhiễm trùng từ 1 tháng trở lên, bố mẹ nhất định phải cho cháu đi xét nghiệm máu để xác định cháu bé có bị thiếu máu hay không. Khi xác định có sự thiếu máu, bố mẹ cần tuân thủ điều trị. Việc điều trị sẽ tùy theo mức độ thiếu máu. Ở mức độ vừa và nhẹ, bố mẹ cần ngừng ngay thuốc kháng sinh khi có thể. Chăm sóc giữ gìn cháu để nhiễm trùng không xảy ra. Việc bổ sung sắt tăng cường qua đường uống là biện pháp điều trị duy nhất có hiệu quả lúc này. Việc bổ sung sắt cụ thể qua thuốc uống và qua thực phẩm sẽ được bác sỹ hướng dẫn cụ thể và được trình bày trong nhiều bài khác nhau, chúng tôi không trình bày cụ thể. Tuy nhiên, thời gian thường đáp ứng sau 1 tháng.


Xin mời xem thêm:


http://www.webtretho.com/forum/f119/9-khang-sinh-tu-nhien-tot-hon-thuoc-2236233/?utm_source=SubFanpage&utm_medium=FanpagePost&utm_campaign=KNH


http://www.webtretho.com/forum/f87/moi-8-thang-tuoi-em-be-da-co-mun-coc-sinh-duc-2204296/?utm_source=SubFanpage&utm_medium=FanpagePost&utm_campaign=LamMe


http://www.webtretho.com/forum/f119/nguyen-nhan-khien-ngay-cang-nhieu-be-moi-1-2-tuoi-da-bi-ung-thu-buong-trung-va-ung-thu-tinh-hoan-2365250/?utm_source=SubFanpage&utm_medium=FanpagePost&utm_campaign=KNH



BS. Yên Lâm Phúc