Bố mẹ sướng, con hen


Trưa ngày 26/11, chúng tôi phải cấp cứu cho một bệnh nhân trẻ em. Cháu bé tên là Nguyễn Viết T, 8 tuổi, hiện đang ở tại Hà Đông, Hà Nội. Cháu bé bị lên cơn hen khó thở kịch phát. Cũng may bố mẹ cháu phát hiện ra kịp thời và đưa cháu cấp cứu tại bệnh viện.


Câu chuyện cũng chẳng có gì. Mấy tuần gần đây, trên Hà Nội rộ lên những cánh đồng trồng hoa. Vốn là cặp vợ chồng cũng chưa hết tuổi lãng mạn, bố mẹ cháu cũng rủ nhau ra cánh đồng trồng hoa ven Sông Hồng để ngắm cảnh và chụp ảnh kỷ niệm. Phải nói là cánh đồng trồng hoa đẹp mê mẩn vì tính hoang sơ của nó. Trong khi anh chị mải chụp choẹt ảnh bằng điện thoại thì anh chị cứ thấy cháu hắt xì hơi và ho khục khặc. Lạ là ở nhà không thấy cháu ho. Nghĩ là cháu bị lạnh nên mẹ cháu giục cháu mặc áo ấm. Nhưng mấy mươi phút trôi qua cháu vẫn ho khục khặc mới lạ. Lại còn ho tăng dần. Sau một hồi không thấy cháu đỡ ho, anh chị thôi không chụp ảnh nữa và ra về để cháu bớt ho. Ra khỏi cánh đồng trồng hoa, cháu kêu khó thở. Anh chị tá hỏa, chạy thẳng xe ô tô đến bệnh viện. Thì ra cháu bé lên cơn hen. Mà nguyên nhân trực tiếp chính là phấn hoa làm khởi phát cơn hen.


Đến với chúng tôi, cháu bé lên cơn hen dữ dội, khó thở, khò khè. Ngay lập tức chúng tôi cho vào phòng hồi sức cấp cứu. Cháu bé được hít thở thuốc chống hen dạng hít. Sau vài ba liều hít, cháu đỡ dần và được chúng tôi cho thở oxy 30 phút. Sau đó cháu bé kê đơn thuốc điều trị.



Tìm kiếm trạm y tế



Hen dị ứng rất dễ xảy ra khi có yếu tố kích thích. Bụi nhà, bụi bông, phấn hoa, lông thú, mùi xà phòng là những thứ có thể dễ dàng kích hoạt cơn hen dị ứng. Những cháu bé đã bị lên cơn hen dị ứng 1 lần thì rất dễ tái phát ở những lần sau. Chỉ cần có yếu tố kích thích thì cháu bé sẽ khởi phát cơn hen ngay.


Khi cháu bé có cơn hen dị ứng xảy ra, bố mẹ đừng vội vàng chạy thẳng xe ngay tới bệnh viện mà hãy tới một cơ sở y tế gần nhất, kể cả trạm y tế xã. Ở đó có nhân viên chuyên môn sẽ biết cách xử lý cấp cứu cơn hen trước, cắt cơn khó thở tạm thời cho cháu bé. Đừng cố gắng tìm mọi cách đến bệnh viện bởi bệnh viện có thể ở khoảng cách quá xa. May cho gia đình anh chị trên là chỉ chạy xe mất hơn 10 phút, còn thời gian cho chúng tôi cấp cứu. Chứ để thời gian kéo dài, cháu bé có thể bị cơn khó thở cấp tính.


Với các gia đình có cháu bé bị hen dị ứng, cần chuẩn bị sẵn thuốc cắt cơn hen khi đi chơi xa. Hai thuốc cần chuẩn bị đó là: salbutamol dạng bình xịt định liều và thuốc chống viêm corticoid dạng bình xịt định liều. Salbutamol sẽ làm cắt cơn khó thở còn corticoid định liều sẽ làm bình ổn niêm mạc mũi họng và hệ hô hấp.


Ngay khi em bé có biểu hiện ho sặc sụa là đã báo hiệu cơn hen xảy ra. Lúc đó cần tránh yếu tố dị ứng ngay. Nếu tình trạng khó thở xảy ra, bố mẹ cần cho cháu ngồi dậy, dựng ngược bình xịt định liều, cho ngậm vào miệng và bảo bé hít vào mạnh và sâu, từ từ. Khi cháu bắt đầu hít vào thì bố mẹ ấn bình xịt để thuốc xịt vào họng. Lúc đó hơi thuốc sẽ đi sâu xuống phế quản. Trong 1 lần cấp cứu, bố mẹ chỉ cần xịt 2 lần, mỗi lần cho 1 nhịp hít vào thì em bé sẽ cắt cơn khó thở. Tiếp đến, bố mẹ chỉ cần xịt 1 lần với bình xịt corticoid định liều vào 2 bên mũi thì em bé khá ổn. Sau đó, cơn hen đã được kiểm soát, bố mẹ hãy chuyển em bé tới bệnh viện gần nhất để các bác sỹ xử lý tiếp theo.


BS. Yên Lâm Phúc