Nhiều trẻ phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng xuất huyết não – màng não vì thiếu một loại vitamin cực kỳ quan trọng
Bệnh viện Nhi Đồng 2, TP. HCM vẫn thường xuyên cấp cứu những trường hợp trẻ em bị xuất huyết não – màng não không do té ngã hay chấn thương đầu, có bé được cứu sống, có bé không qua khỏi hoặc có sống sót nhưng bị di chứng thần kinh nặng nề.
Chẳng hạn như trường hợp một bé trai 20 ngày tuổi nhập viện trong tình trạng xuất huyết não – màng não nặng. Qua thăm khám và làm một số xét nghiệm, các bác sĩ cho biết nguyên nhân không bắt nguồn từ các vấn đề ở não bộ mà là do bé thiếu vitamin K. Dù được cứu chữa tận tình nhưng cháu bé không qua khỏi cơn nguy kịch.
Trước đó không lâu, một bé gái 45 ngày tuổi cũng có cùng triệu chứng nhưng do gia đình đưa cháu nhập viện kịp thời nên đã qua khỏi.
Hình minh họa
Không quá nguy hiểm như hai trường hợp trên, bé trai Nguyễn Thành N, 1 tháng tuổi ở Tây Ninh được bố mẹ đưa vào viện trong tình trạng máu mũi liên tục chảy. Khi được bổ sung vitamin K tình trạng chảy máu của bé hoàn toàn biến mất. Sau một thời gian điều trị bé đã khỏe mạnh bình thường.
Thiếu vitamin K là một bệnh lý nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh được. Vitamin K là một thành phần quan trọng tham gia vào quá trình đông máu, cụ thể là cần cho sự tạo thành prothrombin trong gan. Với trẻ sơ sinh, vitamin K giúp dự phòng, điều trị xuất huyết, ngăn ngừa chứng thiếu máu và chứng xuất huyết.
Khi thành mạch máu bị tổn thương, nếu không được bổ sung hoặc bổ sung vitamin K không kịp thời sẽ gây rối loạn đông máu, làm tăng nguy cơ chảy máu. Trẻ sẽ bị chảy máu kéo dài ở nhiều nơi như cuống rốn, mũi, đường tiêu hoá, thậm chí gây xuất huyết não.
Đối với trẻ nhỏ, một phần vitamin K được cung cấp do chuyển từ mẹ sang thai nhi qua nhau thai, lượng này rất nhỏ. Sau khi sinh, phần chính vitamin K mà trẻ nhỏ nhận được qua sữa mẹ. Những tháng cuối thai kỳ và sau khi sinh nếu người mẹ không được bồi dưỡng đầy đủ các chất dinh dưỡng, đặc biệt ở những người mẹ ăn kiêng khem thì lượng vitamin K trong sữa mẹ càng ít. Ở trẻ sơ sinh vi khuẩn có khả năng tổng hợp vitamin K ở ruột chưa đủ, do đó nếu bị thiếu vitamin K, nhóm trẻ này dễ bị xuất huyết não - màng não hơn trẻ lớn.
Triệu chứng thiếu vitamin K ở trẻ thường xảy ra rất sớm, từ tuần lễ đầu tiên sau sinh đến 3 tháng tuổi, gặp nhiều nhất là trẻ từ 30 - 45 ngày tuổi. Trẻ thường có biểu hiện: bỏ bú, quấy khóc, có thể khóc thét, nôn trớ kèm theo da xanh xao, co giật, li bì, hôn mê... Trẻ có thể tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời hoặc có thể để lại di chứng nặng nề vì xuất huyết màng não làm tổn thương não, ảnh hưởng đến hệ thần kinh. Các di chứng thường thấy là động kinh, liệt vận động, chậm phát triển tinh thần...
Đề phòng tai biến cho trẻ
Để dự phòng xuất huyết não, các bác sĩ khuyến cáo, khi mang thai và cho con bú, mẹ cần bổ sung vitamin K bằng cách ăn nhiều loại thực phẩm giàu vitamin K như rau xanh, ngũ cốc, sữa, trứng gà, đậu phụ, thịt lợn nạc, thịt bò... Khám thai đầy đủ và sinh con tại cơ sở y tế. Tất cả trẻ sơ sinh bắt buộc phải tiêm phòng vitamin K, tốt nhất trong vòng 24 giờ đầu sau khi sinh tại cơ sở y tế chuyên khoa.
Khi trẻ có những biểu hiện kích thích, nôn ói, chảy máu ở da, mũi, miệng, hậu môn… sốt li bì nhiều giờ đồng hồ, bố mẹ cần cho trẻ nhập viện ngay.
