Tiêu chảy do vi khuẩn là bệnh thường gặp ở mọi lứa tuổi, liên quan đến vệ sinh an toàn thực phẩm, lối sống. Biểu hiện lâm sàng chung thường thấy là: sốt, nôn, đau bụng, và tiêu chảy nhiều lần/ngày. Một trong những loại vi khuẩn thường dễ gây tiêu chảy nhất ở trẻ là E.coli. Vậy vi khuẩn này là gì, nguyên tắc điều trị do nhiễm vi khuẩn e.coli ở trẻ như thế nào? Hãy tham khảo bài viết dưới đây.
1. E.coli là vi khuẩn gì?
Escherichia coli (E. coli) hay trực khuẩn lỵ là một loài vi khuẩn Gram âm, hay có mặt ở thực phẩm, nguồn nước, thường kí sinh trong ruột già của người hoặc 1 số loài động vật. Theo nhiều nghiên cứu, đa số các chủng E.coli là vô hại mặc dù kí sinh.
Trong những trường hợp nhất định, chúng còn giúp vật chủ nhờ sản xuất vitamin K2, và chống sự xâm lấn của một vài mầm bệnh khác, tạo nên một mối quan hệ cộng sinh. Tuy nhiên vẫn tồn tại một số dòng có thể gây ngộ độc thức ăn, gây bệnh đường ruột.
2. Các bệnh lý vi khuẩn E.Coli có thể gây ra cho cơ thể người?
Vi khuẩn E. coli thường sống trong đường tiêu hóa của con người, vì vậy nó thường gây một số bệnh như:
- Nhiễm khuẩn huyết là khi vi khuẩn này xâm nhập vào đường tiêu hóa rồi tiếp tục xâm nhập vào các mạch máu trong cơ thể làm tổn thương các tạng lân cận như tim, thận, não.
- Nhiễm khuẩn đường niệu do vi khuẩn E. coli đi từ bộ phận cuối cùng của đường tiêu hóa là hậu môn sang lỗ tiểu ngoài, đi ngược dòng vào đường niệu.
- Viêm màng não và các nhiễm khuẩn khác trong hệ thống tiêu hóa.
- Tiêu chảy cấp:
Tiêu chảy do E.coli sinh độc tố ruột (ETEC): đi ngoài phân lỏng không nhầy máu, không sốt. Bệnh thường tự khỏi.
Tiêu chảy do E.coli (EIEC, EPEC, EHEC): sốt, đau quặn bụng, mót rặn, phân lỏng có thể lẫn nhầy máu (hội chứng lỵ).
EIEC: Enteroinvassive E.coli (E.coli xâm nhập)
EHEC: Enterohemorrhagic E.coli (E.coli gây xuất huyết đường ruột)
EPEC: Enteropathogenic E.coli (E.coli gây bệnh)
ETEC: Enterotoxigenic E.coli (E.coli sinh độc tố ruột)
3. Tại sao trẻ em dễ nhiễm khuẩn E. coli?
Vi khuẩn E.coli vẫn tồn tại với một số lượng lớn ở người lớn nói chung và trẻ em nói riêng. Tuy nhiên, tại sao trẻ em lại dễ nhiễm khuẩn E.coli?
Trước hết, ta cần biết E.coli thường có mặt ở trong các loại thực phẩm hoặc nguồn nước bẩn, ô nhiễm, nếu mẹ không quan tâm tới vấn đề an toàn vệ sinh thì nguy cơ nhiễm bệnh cho trẻ là rất cao.
Ở trẻ nhỏ, hệ miễn dịch phát triển chưa hoàn thiện trong khi kháng thể thụ động từ mẹ truyền sang giảm dần khi trẻ lớn lên. Từ đó, dẫn đến khả năng đáp ứng miễn dịch kém hơn. Cùng với đó hệ miễn dịch của trẻ suy giảm khi trẻ bị suy dinh dưỡng hoặc sau khi mắc các bệnh truyền nhiễm như sởi, quai bị, thủy đậu,… làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiêu chảy.
4. Phác đồ điều trị tiêu chảy do E. coli ở trẻ em.
Để điều trị tiêu chảy do vi khuẩn E.coli gây ra cho trẻ, bên cạnh việc điều trị nguyên nhân gây bệnh thì phải tuân theo những nguyên tắc sau đây:
4.1 Cho trẻ uống nhiều nước hơn bình thường để dự phòng mất nước
- Đối với thời kỳ cho con bú, mẹ nên cho bé bú lâu hơn và nhiều hơn.
- Nếu trẻ bú mẹ hoàn toàn, cho thêm ORS( oresol) sau mỗi lần bú.
- Nếu trẻ không bú mẹ hoàn toàn, cho trẻ uống 1 hoặc nhiều loại dung dịch như: ORS, thức ăn lỏng như: nước súp, nước cơm, nước cháo,..
Dung dịch bù nước, điện giải đường uống có hiệu quả nhất là dung dịch Oresol (ORS). Pha gói dung dịch với lượng nước quy định, tuyệt đối không pha ít hoặc nhiều nước hơn vì không đảm bảo điều trị, thậm chí có thể gây nguy hiểm.
Nếu trẻ chưa có dấu hiệu mất nước, ở trẻ dưới 2 tuổi cho trẻ uống 50-100ml, trẻ trên 2 tuổi uống 100-200ml sau mỗi lần tiêu chảy và giữa các lần tiêu chảy.
Hướng dẫn bà mẹ cách cho uống :
- Cho uống thường xuyên từng ngụm nhỏ bằng thìa.
- Nếu trẻ nôn, dừng 10 phút sau đó tiếp tục cho uống nhưng chậm hơn.
- Tiếp tục cho trẻ uống cho tới khi ngừng tiêu chảy.
Khi trẻ đã có dấu hiệu mất nước nhẹ, lượng dung dịch ORS cần dùng cho trẻ trong vòng 4 giờ đầu tiên được tính theo công thức:
Số lượng ORS ước tính (ml) cần dùng= cân nặng trẻ (kg) x 75
Còn đối với trẻ mất nước nặng, điều trị tốt nhất cho trẻ bị mất nước nặng là nhanh chóng bù dịch qua đường tĩnh mạch và được thực hiện bởi cán bộ y tế. Dung dịch được lựa chọn: Ringer Lactat hoặc Ringer Acetat. Ngoài ra: NaCl 0,9%, Glucose 5% với tỷ lệ 1:1.
Tùy vào mức độ mất nước của trẻ mà sẽ có những phác đồ để dự phòng, bổ sung nước và ORS khác nhau phục vụ cho việc điều trị tại nhà hoặc bệnh viện.
Xem thêm: Nguyên tắc điều trị tiêu chảy do nhiễm vi khuẩn E.Coli ở trẻ em (imiale.com)