Tổng hợp các bài thuốc và những lưu ý cần biết khi trị tiêu chảy
Khi ăn phải thức ăn ôi thiu, đồ sống không đảm bảo vệ sinh sẽ đẫn đến hiện tượng bụng trước căng đầy hơi, đau bụng cuộn lên từng cơn và dẫn đến tiêu chảy. Lúc này, cơ thể của bạn sẽ bị mất nước, để tình trạng kéo dài sẽ khiến huyết áp tụt và gây nguy hại đến sức khỏe.
Bệnh tiêu chảy có người chỉ bị một vài ngày nhưng lại có người kéo dài hơn một tuần. Dù thế nào đi chăng nữa, bạn vẫn cần phải “bỏ túi” cho mình một số phương thuốc cơ bản nhất để bảo vệ sức khỏe cho mình và gia đình.
1. Các loại thuốc trị tiêu chảy
Dung dịch bù nước và điện giải
Dù không điều trị được nguyên nhân nhưng đây là biện pháp căn bản để chống mấtnước và điện giải, từ đó tránh được các rối loạn, có thể dẫn tới shock do mấtnước và điện giải gây ra. Thường dùng nhất là dung dịch oresol (1 gói chứa 20gam glucose khan, 3,5 gam natriclorit; 2,9 gam natricitrat và 1,5 gamkaliclorit).
Mỗi gói pha trong 1 lít nước sôi để nguội, có thể uống ít một nhưng liên tục trongngày, tùy theo mức độ mất nước có thể sử dụng 2 - 3 gói trong ngày. Có thể thay thế oresol bằng viên hydrit, mỗi 1 viên pha vào 200ml nước để uống. Cần chú ý pha thuốc đúng tỷ lệ, nếu quá loãng sẽ không cung cấp đủ lượng chất điện giải cần thiết, nếu quá đặc sẽ dẫn đến tình trạng quá tải các chất điện giải cũnggây nguy hiểm.
Thuốc làm giảm đau bụng
Thực chất đây là thuốc làm giảm nhu động ruột, làm giảm sự co bóp của ruột nên nước và chất điện giải di chuyển trong ruột chậm hơn, từ đó làm tăng sự hấp thu nướcvà điện giải trong lòng ruột vì thế làm tăng độ đặc của phân. Không dùng thuốc trong các trường hợp tiêu chảy do nhiễm khuẩn, chỉ dùng trong các trường hợp như tiêu chảy do chế độ ăn, do dị ứng...
Loperamid: Đây là thuốc chống tiêu chảy có gốc á phiện không tác dụng lên thần kinh trung ương ở liều điều trị. Thải trừ qua phân 90%, 10% qua nước tiểu,rất ít qua sữa mẹ. Tác dụng không mong muốn là gây táo bón, ban chẩn, nếu dùng quá liều có thể gây liệt ruột và gây ức chế hệ thần kinh trung ương. Không dùng loại dung dịch cho trẻ dưới 2 tuổi và loại thuốc viên cho trẻ dưới 8 tuổi.
Cân nhắc khi sử dụng cho người suy gan, phụ nữ có thai 3 tháng đầu.
Diphenoxynat: Cũng là thuốc trị tiêu chảy gốc á phiện có thêm thành phần atropine, thuốc được thải trừ qua phân. Tác dụng không mong muốn là gây khô miệng, buồn ngủ, táo bón; hiếm hơn là gây nôn mửa, nhức đầu, ngứa. Dùng quá liều có thể gây ức chế hô hấp dẫn đến hôn mê.
Không dùng cho trẻ em dưới 6 tuổi, phụ nữ có thai và cho con bú, nhiễm khuẩn nặng đường tiêu hóa.
Thuốc kháng tiết ở ruột non
Thuốc có tác dụng ức chế men encephalinase (là men phụ trách thoái hóa encephalin nộisinh ở não và ruột) làm ức chế tiết dịch ở ruột do độc tố của vi khuẩn tả hoặc do viêm mà không làm giảm dịch tiết cơ bản khác. Thuốc hấp thu nhanh qua ốngtiêu hóa, đạt đỉnh điểm sau khi uống 1 giờ, thời gian tác dụng khoảng 8 giờ.
Thuốc đôi khi gây buồn ngủ, cần thận trọng khi dùng cho phụ nữ có thai và cho con bú.
Thuốc dẫn xuất từ nấm men và vi khuẩn
Antibiophilus,byosybtin... Các nấm men không gây bệnh, đề kháng với kháng sinh, cung cấp cácenzym, các acid amin và các vitamin nhóm B, nó ức chế sự phát triển của Candida albica và một số vi khuẩn khác (đặc biệt là các vi khuẩn xuất hiện khi dùng kháng sinh). Với đa số các thuốc này không nên dùng chung với các kháng sinh đường uống nhất là các kháng sinh phổ rộng.
Lưu ý: Cần cẩn trọng cách sử dụng thuốc trị tiêu chảy cho phụ nữ có thai và trẻ nhỏ. Tốt nhất, bạn hãy đi khám và nhận lời tư vấn của bác sĩ để biết loại thuốc nào phù hợp với tình trạng bệnh của mình.
2. Trị tiêu chảy từ cây ổi
Các bộ phận của cây ổi dường như đều là vị thuốc dân gian có tác dụng trị bệnh rất tốt.
- Búp ổi 20g sao qua; vỏ quýt khô 10g; gừng nướng chín 10g. Tất cả cắt nhỏ, sắc với 400ml nước còn 100ml, uống làm 2 lần trong ngày
- Lá ổi 20g, lá nhót (sao vàng hạ thổ) 20g, lá khổ sâm 20g, củ riềng 12g, sinh khương 10g, lá lốt 12g. Sắc uống 2 - 3 lần trong ngày.
- Lá hoặc búp ổi non 20g, gừng tươi nướng cháy 10g, ngải cứu khô 40g, sắc cùng 3 bát nước, cô còn 1 bát, chia uống 2 lần trong ngày. Dùng đến khi khỏi. (dùng cho tiêu chảy do công năng tỳ vị hư yếu).
3. Hồng xiên trị tiêu chảy
Quả hồng xiêm có vị ngọt, tính mát, có tác dụng bổ mát, sinh tâm dịch, nhuận tràng.
Chữa tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa do ăn nhiều mỡ, đạm: Quả hồng xiêm còn xanh 15 - 20g, cho 200ml nước, đun nhỏ lửa còn lại 100ml, chia làm hai lần uống trong ngày. Uống sau ăn 15 phút. Uống 3 - 5 ngày.
* Ngoài ra, bạn cũng cần lưu ý chế độ ăn uống như:
Bệnh tiêu chảy nên ăn gì?
- Ăn các loại thịt như thịt bò, thịt gà, thịt lợn, có thể ăn trứng nấu chín
- Nên ăn sữa ít béo, phô mai, sữa chua.
- Trường hợp tiêu chảy nặng nên ngừng ăn các sản phẩm từ sữa một vài ngày
- Ăn các sản phẩm bánh mì làm từ bột tinh chế trắng, gạo trắng, và ngũ cốc như kem lúa mì, bột gạo, bột yến mạch, và bánh bột ngô…
- Sử dụng các loại rau quả như cà rốt, đậu xanh, nấm, củ cải đường, măng tây, bí tiêu, bí ngồi…Nên loại bỏ hạt, vỏ và nấu chín.
- Món tráng miệng và đồ ăn nhẹ để dùng là kem, bánh ngọt, và nước trái cây.
Bệnh tiêu chảy không nên ăn gì?
- Tránh các món ăn chứa nhiều dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn hoặc đồ ăn nhanh, ví dụ như bánh mì trắng, bánh rán, xúc xích…
- Hạn chế sử dụng sữa và các sản phẩm từ sữa vì chúng có thể làm bệnh tiêu chảy nặng hơn hoặc sinh khí, đầy hơi
- Những loại trái cây hoặc rau quả có thể sinh khí nên loại bỏ khỏi thực đơn. Điển hình là cải bông xanh, ớt, đậu, đậu Hà Lan, quả mọng, mận, đậu xanh, rau lá xanh, và ngô.