Dù được con người biết đến từ lâu, nhưng cho đến nay lao vẫn là một bệnh đáng sợ, gây thiệt hại tiền của và nhân mạng hơn cả đại dịch AIDS. Ước tính có 1/3 dân số thế giới nhiễm lao, mỗi năm có 8-9 triệu người mắc lao mới và 3 triệu người chết do lao. Ở VN, mỗi năm có hơn 1 triệu người nhiễm lao mới, gần 21.000 tử vong do bệnh lao.


Riêng năm 2004, tỉ lệ bệnh nhân lao ở các tỉnh phía Nam tăng 2,6% so với 2003!


Cuối tháng 1, bé P.T.X, 14 tháng tuổi, ngụ tại Thủ Đức (TPHCM) đột nhiên sốt, ho. Khám tại một bệnh viện (BV) nhi của TP, bé được chẩn đoán viêm hô hấp trên và cho thuốc về nhà điều trị. Ba tuần sau, X. vẫn không hết bệnh, lại còn kèm thêm nôn ói. Trở lại BV, bác sĩ mới phát hiện bé bị lao phổi. Tuy nhiên, do phát hiện trễ, nên vi khuẩn lao đã gây viêm màng não. Giữa tháng 2, bé được chuyển đến BV Phạm Ngọc Thạch. Cuối tuần qua, X. vẫn còn nằm tại Khoa Nhi của BV, trong tình trạng mê man, não úng thủy.


Lao sơ nhiễm trẻ em: Phát hiện trễ sẽ tử vong hoặc tàn tật suốt đời


Theo bác sĩ Trần Ngọc Đường, Trưởng Khoa Nhi BV Phạm Ngọc Thạch, trên đây là một trường hợp điển hình của bệnh lao sơ nhiễm (lao khởi đầu) chưa có biến chứng ở trẻ em. Trong bệnh này, trẻ thường có một trong những triệu chứng là sốt kéo dài, ho kéo dài trên 2 tuần (có thể khò khè, dễ nhầm với viêm phế quản, suyễn), sụt cân, biếng ăn, đổ mồ hôi trộm. Do triệu chứng đơn giản, nên người lớn (và ngay cả thầy thuốc!) cũng ít nghĩ rằng trẻ bị lao sơ nhiễm. Tuy nhiên, nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, bệnh sẽ tiến triển thành các thể lao nặng hơn như lao màng não, lao phổi nặng cấp tính, lao xương (cột sống, khớp) khiến trẻ tử vong, hoặc có thể tàn tật, sống đời sống thực vật suốt đời.


Bác sĩ Đường cho biết cần cảnh giác với bệnh lao sơ nhiễm, đặc biệt ở trẻ suy dinh dưỡng (không thể chích ngừa lao từ nhỏ), gia đình có nguồn lây lao phổi, suy giảm miễn dịch (nhiễm HIV, sau ban đỏ, điều trị bằng corticoide kéo dài...). Tại BV Phạm Ngọc Thạch, nếu tỉ lệ trẻ bệnh lao các loại nhập viện trong năm 2003 là 76,2%, thì trong năm 2004 là 83,4%. Đáng lưu ý là tỉ lệ lao sơ nhiễm cũng gia tăng: Năm 2003 là 17%, nhưng đến năm 2004 là 23%. Theo bác sĩ Đường, khi thấy trẻ bị sốt, ho kéo dài thì nên đưa ngay đến cơ sở y tế chuyên khoa để khám và điều trị sớm.


Lao vú: Bệnh có thể nhầm với ung thư


Gần như chưa ai nói đến lao vú, kể cả y văn nước ngoài, thế nhưng bệnh lại xuất hiện rải rác trong vài năm gần đây ở TPHCM. Từ năm 2001 đến nay, BV Ung Bướu đã ghi nhận 30 ca, và theo các chuyên gia, con số không dừng lại ở đây. Bệnh thường có biểu hiện sốt, ớn lạnh, gầy và sụt cân. Tại vú có dấu hiệu sưng, u, dò ra thành ngực, loét da, khiến dễ lầm tưởng với áp-xe hoặc ung thư. Bác sĩ chuyên khoa 1 Trần Đình Thanh, Trưởng Khoa Ung Bướu BV Phạm Ngọc Thạch, cho biết trước đây bệnh ít được đề cập vì có lẽ không ai nghĩ rằng tuyến vú có thể lại bị lao. Do vậy, có khả năng nhiều bệnh nhân đã bị cắt bỏ vú vì lầm tưởng đây là ác tính!


Do hiện nay nhiều người, bệnh nhân và thầy thuốc, chưa biết đến lao vú, nên bệnh thường được chữa trị nhiều nơi, kéo dài và tốn tiền. Nếu không điều trị kịp, bệnh gây co kéo làm mất thẩm mỹ vùng ngực, nặng hơn thì ăn sâu vào thành ngực, gây ra nhiều thể lao nặng khác. Theo bác sĩ Thanh, với những dấu hiệu như trên, bệnh nhân cần được xét nghiệm tìm vi khuẩn lao, đặc biệt nếu bệnh nhân sống ở vùng dịch tễ lao cao, có gia đình và đông con. Phát hiện sớm, bệnh sẽ được điều trị khỏi hẳn bằng những loại thuốc chống lao thông thường.


(Theo Nguoilaodong)