Nhiều người nghĩ dụng cụ tập thở chỉ dành cho người mắc bệnh hô hấp. Thực tế, tùy loại thiết bị và mục đích sử dụng, dụng cụ tập thở có thể hỗ trợ luyện cơ hô hấp, kiểm soát hơi thở hoặc làm sạch dịch tiết đường thở.
Đặc biệt, các thiết bị PEP/OPEP tạo sức cản khi thở ra; một số thiết bị còn tạo dao động giúp làm lỏng chất nhầy, hỗ trợ đưa đờm ra ngoài dễ dàng hơn.
1. Hỗ trợ làm sạch đờm và dịch nhầy đường thở
Đây là một trong những mục đích phổ biến của các thiết bị PEP/OPEP.
Khi thở ra qua thiết bị, áp lực và dao động được tạo ra trong đường thở có thể giúp làm lỏng dịch tiết bám trên thành đường thở, từ đó hỗ trợ người dùng khạc đờm ra ngoài.
Các thiết bị hỗ trợ làm sạch đường thở hiện được sử dụng trong một số tình trạng có nhiều đờm hoặc khó làm sạch đường thở, chẳng hạn COPD, giãn phế quản hay xơ nang.
2. Hỗ trợ duy trì đường thở thông thoáng khi thở ra
Một số thiết bị OPEP tạo ra áp lực dương nhẹ trong quá trình thở ra. Áp lực này có thể giúp giữ đường thở mở hơn, đồng thời kết hợp với dao động để hỗ trợ di chuyển dịch nhầy.
Đây cũng là lý do OPEP thường được sử dụng như một phương pháp hỗ trợ làm sạch đường thở thay vì đơn thuần xem nó như một dụng cụ “tập phổi”.
3. Hỗ trợ kiểm soát và luyện tập hơi thở
Một số dụng cụ được thiết kế để tạo lực cản khi hít vào hoặc thở ra, giúp người dùng chú ý hơn đến cách lấy hơi và kiểm soát nhịp thở.
Tuy nhiên, mỗi loại thiết bị có cơ chế khác nhau. Vì vậy, không nên cho rằng tất cả dụng cụ tập thở đều có cùng công dụng hoặc có thể thay thế các bài tập hô hấp chuyên môn.
4. Có thể hỗ trợ giảm cảm giác khó chịu do nhiều đờm
Khi dịch nhầy tích tụ, người bệnh có thể phải ho nhiều để cố gắng làm sạch đường thở. Các kỹ thuật và thiết bị hỗ trợ làm sạch đờm có thể giúp việc loại bỏ dịch tiết hiệu quả hơn ở những người phù hợp.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng dụng cụ tập thở có thể điều trị nguyên nhân gây ho hoặc khó thở. Nếu triệu chứng kéo dài, người bệnh vẫn cần được đánh giá nguyên nhân.
5. Có thể hỗ trợ quá trình chăm sóc hô hấp tại nhà
Một số thiết bị cầm tay có ưu điểm là tương đối đơn giản và có thể được sử dụng trong chương trình làm sạch đường thở tại nhà khi được hướng dẫn phù hợp.
American Lung Association cũng liệt kê các thiết bị PEP cầm tay trong nhóm phương pháp hỗ trợ làm sạch chất nhầy ở người có bệnh phổi.
Điều quan trọng là chọn đúng loại thiết bị và sử dụng đúng kỹ thuật, đặc biệt với người đang mắc bệnh hô hấp mạn tính.
Vậy có phải ai cũng nên dùng dụng cụ tập thở?
Dụng cụ tập thở không phải thiết bị bắt buộc đối với tất cả mọi người.
Hiệu quả và mục đích sử dụng phụ thuộc vào từng loại thiết bị. Nếu mục tiêu là hỗ trợ làm sạch đờm, các thiết bị PEP/OPEP có thể phù hợp với một số người có tình trạng tiết nhiều dịch nhầy. Với người mắc bệnh hô hấp hoặc đang điều trị, nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên viên hô hấp trước khi sử dụng.
Nếu đang tìm hiểu các loại dụng cụ khác nhau, có thể tham khảo Top 6 dụng cụ tập thở giúp cải thiện hô hấp để biết thêm về cơ chế và mục đích sử dụng của từng loại.
Kết luận
Dụng cụ tập thở có thể mang lại nhiều lợi ích, nhưng không phải loại nào cũng có cùng công dụng. Một số thiết bị tập trung vào luyện cơ hô hấp, trong khi PEP/OPEP chủ yếu được sử dụng để hỗ trợ làm sạch dịch tiết đường thở.
Vì vậy, thay vì chọn thiết bị chỉ dựa vào quảng cáo hoặc giá thành, nên xác định trước mục đích sử dụng và tình trạng hô hấp của bản thân.

