Bệnh nấm phụ khoa là gì?
Nấm phụ khoa là tình trạng âm đạo bị nhiễm nấm, gây kích ứng, tiết dịch và ngứa dữ dội ở âm đạo, thường do nấm Candida Albicans gây ra.
Đa số trường hợp, viêm phụ khoa do nấm Candida thường được điều trị nhanh chóng và dễ dàng, tuy nhiên lại rất dễ lây và hay tái phát. Nhiều trường hợp phải chịu đựng những triệu chứng rất khó chịu do nấm tái phát liên tục.
Hầu hết nữ giới ở mọi độ tuổi đều có thể bị mắc nấm phụ khoa. Theo các thống kê y học, nhóm bệnh nhân thường mắc nấm phụ khoa phổ biến hơn là:
- Phụ nữ mang thai hoặc sau sinh
- Người sử dụng kháng sinh trong thời gian dài
- Người bị suy giảm hệ miễn dịch
Bệnh nấm phụ khoa thường do nấm Candida Albicans gây ra
Triệu chứng bệnh nấm phụ khoa
Các biểu hiện nhiễm nấm phụ khoa có thể từ nhẹ đến trung bình tùy vào mức độ nhiễm bệnh. Tuy nhiên các bệnh nhân bị viêm nấm phụ khoa thường có những triệu chứng rất khó chịu, dễ nhận diện như sau:
- Khí hư ra nhiều, dày, màu trắng, mùi bất thường, vón cục hoặc có dạng đặc dính như phô mai
- Âm đạo ngứa ngáy, kích ứng, sưng đỏ, đau nhức. Đối với những trường hợp nặng sẽ lan ra cả ở bẹn và đùi
- Âm đạo luôn có cảm giác nóng giác, đặc biệt là khi quan hệ hoặc khi đi tiểu
- Cảm giác đau rát khi quan hệ tình dục hoặc tiểu tiện
Khi nhận thấy có những dấu hiệu nghi ngờ nhiễm nấm như trên, chị em nên đi khám. Qua các xét nghiệm, bác sĩ sẽ giúp người bệnh biết được chính xác có đang bị nấm phụ khoa hay không.
Nguyên nhân gây nấm phụ khoa
Tác nhân chủ yếu gây viêm nấm phụ khoa là do Candida Albicans. Đây là loại nấm tồn tại trong cơ thể chúng ta ở các vị trí như da, lưỡi, miệng, dạ dày và âm đạo. Tại âm đạo, nếu nấm Candida phát triển và sinh trưởng quá mức cho phép, chúng sẽ gây mất cân bằng pH âm đạo, dễ dàng tấn công niêm mạc âm đạo và gây ra các vấn đề về viêm nhiễm.
Những yếu tố thuận lợi giúp nấm Candida phát triển mạnh mẽ và gây viêm âm đạo thường là:
- Do rối loạn hormone bất thường: Hormone thay đổi khiến môi trường âm đạo sinh lý thay đổi, tạo cơ hội cho nấm Candida bùng phát. Chính vì vậy nên các đối tượng như phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú, người ở độ tuổi mãn kinh, đang sử dụng thuốc tránh thai đều dễ mắc nấm phụ khoa.
- Do sử dụng kháng sinh trong thời gian dài: Sử dụng kháng sinh trong một khoảng thời gian dài, đặc biệt là kháng sinh phổ rộng thường tiêu diệt nhiều lợi khuẩn trong cơ thể chúng ta, điều này khiến cho nấm Candida có cơ hội gây viêm âm đạo.
- Do suy giảm miễn dịch: Những người phụ nữ có hệ miễn dịch yếu thường không thể kiểm soát được sự tăng sinh của nấm men nên rất dễ bị nấm phụ khoa.
- Do mắc bệnh tiểu đường: Bệnh tiểu đường làm tăng lượng đường tại màng nhầy âm đạo khiến nấm men có thể phát triển mạnh mẽ.
- Do quan hệ tình dục: Phụ nữ có thể bị nấm phụ khoa nếu quan hệ với bạn tình có nhiễm mầm bệnh.
- Do vệ sinh vùng kín sai cách: Thụt rửa sâu, dùng dung dịch vệ sinh có tính sát khuẩn cao sẽ khiến trạng thái cân bằng vi sinh âm đạo ảnh hưởng, tăng nguy cơ nấm men bùng phát.
- Do vùng kín ẩm ướt: Môi trường ẩm ướt là điều kiện tốt cho nấm sinh sôi, nảy nở. Phụ nữ mặc quần lót ẩm, quần lót có chất liệu khó thấm hút hoặc ngồi lâu đều dễ mắc bệnh nấm phụ khoa.
Bệnh nấm phụ khoa dễ tái phát nhiều lần, bởi vì bào tử nấm âm đạo có sức sống dai dẳng, khó loại trừ triệt để. Khi phụ nữ có những rối loạn về hormon, sức đề kháng suy giảm, chăm sóc vùng kín không đúng cách thì chúng sẽ có điều kiện thuận lợi để bùng phát gây viêm phụ khoa.
Viêm phụ khoa tuy không gây nguy hiểm tới tính mạng nhưng lại gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống, tâm lý và khả năng sinh sản của phụ nữ..
Nấm Candida phát triển và sinh trưởng quá mức cho phép, gây nên bệnh nấm phụ khoa
Cách chữa bệnh nấm phụ khoa
Bác sĩ thường sẽ chỉ định cho người bệnh sử dụng một số loại thuốc bôi, thuốc uống kháng sinh, thuốc đặt âm đạo có tính chống viêm cao để điều trị bệnh nấm phụ khoa. Đối với những trường hợp nấm đã phát triển mạnh, lan sâu hơn về phía tử cung, người bệnh còn có thể được cân nhắc sử dụng thêm các loại thuốc kháng sinh như Fluconazole, Terconazole, Clotrimazole, Nystatin,…
Người bệnh lưu ý việc sử dụng thuốc phải được thực hiện sau khi thăm khám, chuẩn bệnh của bác sĩ chuyên khoa. Điều này vừa giúp điều trị chính xác mức độ bệnh, vừa hạn chế được tác dụng phụ của thuốc, khiến cho tình trạng nấm phụ khoa được cải thiện nhanh chóng và dứt điểm.
Điều trị bằng kem thoa
Sử dụng thuốc bôi là cách dễ dàng và nhanh chóng giúp cải thiện các triệu chứng của bệnh nấm phụ khoa do nhiễm trùng nấm men. Hiện nay, có rất nhiều loại thuốc bôi trị nấm âm đạo mà bạn có thể tham khảo.
- Thuốc bôi trị nấm Candida âm đạo Clindamycin: Thuốc dạng kem thuộc nhóm kháng sinh Lincosamid, có thành phần chính là Clindamycin Hydrochloride, có tác dụng giúp ức chế, tiêu diệt vi khuẩn và hỗ trợ điều trị nấm phụ khoa hiệu quả.
- Kem Neomycin trị nấm Candida: Thành phần chính của thuốc này là Neomycin Sulfate. Đây là hỗn hợp muối Sunfat, có tác dụng tiêu diệt và ức chế sự phát triển của các loại nấm, đặc biệt là nấm Candida. Ngoài ra, loại thuốc này cũng hỗ trợ điều trị ngứa âm đạo do viêm da dị ứng, viêm da tiếp xúc hoặc nhiễm trùng…
- Thuốc bôi Nizoral trị nấm âm đạo: Giúp giảm nhanh các triệu chứng ngứa âm đạo do nấm gây ra. Nizoral có thành phần chứa Ketoconazole – một chất chống nấm đặc biệt hiệu quả đối với bệnh nấm phụ khoa. Do đó, loại thuốc này thường được bác sĩ chuyên khoa chỉ định điều trị bệnh nấm phụ khoa.
- Kem trị nấm âm đạo Canesten: Thuốc có thành phần chính là Clotrimazole nên có tác dụng ức chế sự phát triển của nấm men, ngăn chặn tổng hợp Ergosterol. Sử dụng loại thuốc này giúp giảm mạnh các triệu chứng của viêm phụ khoa như ngứa, rát âm đạo, đồng thời giảm viêm nhiễm và tái tạo niêm mạc bị tổn thương.
- Kem bôi trị nấm âm đạo Myleugyne: .Chứa 3 thành phần chính là Butylhydroxyanisole, Butylhydroxytoluene và Axit Benzoic cùng một vài hoạt chất khác, giúp tiêu diệt nấm men và giảm đau rát, ngứa ngáy khó chịu ở vùng kín.
- Thuốc bôi trị nấm âm đạo DottorPrimo Emergyn: Thuốc này có chứa Ozonized Sunflower Seed Oil, Caprylic/capric Triglyceride, Cetyl Alcohol… đều là những hoạt chất giúp kháng khuẩn và diệt nấm men. Ngoài ra, tình trạng ngứa ngáy và khô rát vùng kín cũng giảm đáng kể khi sử dụng DottorPrimo Emergyn.
- Thuốc bôi trị nấm âm đạo Clotrimazol: Thành phần chính của loại thuốc này là Clotrimazol, giúp kháng nấm phổ rộng và được sử dụng rất phổ biến để điều trị nấm phụ khoa..Thuốc Clotrimazol hoạt động bằng cách phá vỡ các tế bào nấm, ngoài ra còn có tác dụng chữa lành vết thương và đẩy lùi các triệu chứng do nấm âm đạo gây ra.
Điều trị bằng thuốc uống đa liều
Với phương pháp điều trị nấm phụ khoa bằng thuốc uống đa liều, loại thuốc thường được sử dụng đến là thuốc Fluconazole đường uống. Khi sử dụng thuốc Fluconazole đường uống thì cần hết sức thận trọng vì loại thuốc này ức chế mạnh Enzyme chuyển hóa thuốc ở trong gan. Liều lượng thuốc phụ thuộc vào tình trạng bị nấm phụ khoa nặng hay nhẹ:
- Với nấm Candida không biến chứng: Phác đồ điều trị thường chỉ kéo dài từ 1 đến 3 ngày với 1 liều duy nhất, tỷ lệ điều trị thành công khoảng 80 đến 90%. Thuốc được dùng thường là Fluconazole 150mg đường uống.
- Với nấm Candida biến chứng tái phát: Người bệnh cần dùng thuốc trong khoảng từ 7 đến 14 ngày và thuốc được dùng thường là Fluconazole 100, 150, 200mg đường uống. Để điều trị duy trì người bệnh sẽ dùng thuốc này trong vòng 6 tháng.
- Với nấm Candida biến chứng nặng: Việc điều trị cần dùng tới thuốc kháng nấm tại chỗ trong khoảng 7 đến 14 ngày, thường sử dụng thuốc Fluconazole 150mg/lần, đường uống, ngày 2 liều và mỗi liều cách nhau cách nhau 72 giờ.
- Với nấm Candida non-albicans: Thuốc được dùng là thuốc kháng nấm Azole (trừ Fluconazole) tại chỗ hoặc đường uống, dùng trong 7 đến 14 ngày. Trong trường hợp bệnh nấm phụ khoa tái phát sẽ dùng Acid boric 600mg/lần, mỗi ngày chỉ dùng 1 lần và duy trì đều đặn trong vòng 2 tuần.
Có thể điều trị nấm phụ khoa bằng kem thoa hoặc thuốc đa liều
Cách phòng tránh bệnh nấm phụ khoa
Để phòng ngừa bệnh phụ khoa cũng như các tác hại do nấm Candida gây ra, các chị em phụ nữ nên chú ý một số vấn đề như sau:
- Vệ sinh vùng kín khoa học, đúng cách: Chỉ nên vệ sinh bên ngoài vùng kín, không sử dụng xà phòng hay dung dịch vệ sinh nhiều chất tạo bọt và chất tẩy rửa. Không thụt rửa quá sâu hoặc dùng vòi xịt thẳng nước vào âm đạo. Khi đi vệ sinh nên thao tác theo chiều từ trước ra sau và lau khô vùng kín trước khi mặc quần.
- Sử dụng quần lót vừa vặn và thấm hút tốt: Quần lót nên được phơi khô dưới ánh nắng mặt trời để loại bỏ nấm và vi khuẩn. Chú ý tuyệt đối không mặc quần lót ẩm và nên thay sau 3 tháng sử dụng.
- Chế độ ăn uống và nghỉ ngơi hợp lý: Xây dựng chế độ ăn uống, làm việc và nghỉ ngơi khoa học. Đồng thời chăm chỉ luyện tập thể dục thể thao và duy trì tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng nhằm ngăn ngừa nguy cơ suy giảm miễn dịch.
- Quan hệ tình dục an toàn: Khi quan hệ tình dục nên dùng bao cao su để đảm bảo an toàn và tránh lây nhiễm mầm bệnh.
- Đi khám phụ khoa định kỳ 6 – 12 tháng một lần để kiểm soát tốt nguy cơ bệnh tật và có biện pháp điều trị hợp lí nếu có dấu hiệu bất thường.
Nên đi khám định kỳ để phòng tránh bệnh nấm phụ khoa
Kết luận
Như vậy, qua những thông tin trên có thể thấy viêm nấm phụ khoa là bệnh lý gây nhiều rắc rối đối với cuộc sống và sức khỏe của các chị em. Điều trị bệnh không hiệu quả và không chú ý phòng tránh có thể khiến viêm nhiễm tái diễn dai dẳng với nhiều triệu chứng khó chịu. Vậy nên ngay khi các chị em nhận thấy dấu hiệu bất thường, nên chủ động thăm khám và điều trị sớm theo hướng dẫn của các y bác sĩ..