Hiện nay tình trạng sử dụng thuốc bừa bãi đang được mọi người quan tâm. Việc tự ý đi mua thuốc không theo sự chỉ định của bác sỹ còn rất phổ biến ở nước ta. Điều này gây hậu quả rất nghiêm trọng đối với chúng ta, đặc biệt là trẻ nhỏ. Nếu chúng ta cho trẻ dùng thuốc quá liều thì sẽ gây hậu quả gì? Khi đó ra xử lý ra sao?


Khi sử dụng thuốc luôn luôn có lời khuyên “phải dùng thuốc đúng liều, đủ thời gian”.


“Đúng liều”có nghĩa phải sử dụng thuốc theo đúng số lượng đã được chỉ định cho một lần dùng thuốc hoặc cho cả ngày. Còn“đủ thời gian” là phải dùng cho đủ số ngày được ấn định ( theo chỉ định của bác sỹ hoặc hướng dẫn sử dụng của toa thuốc đó). Nhưng nếu vô tình cho trẻ uống quá liều thì gây hậu quả gì?


Về những tác hại khi sử dụng thuốc quá liều, trên báo Sức khỏe & đời sống, TS. DS. Nguyễn Hữu Đức - ĐH Y Dược TP. Hồ Chí Minh cũng từng phân tích, dùng thuốc quá liều sẽ gây tác hại cho chính sức khỏe của người dùng thuốc, thậm chí có thể gây tử vong. Với hầu hết các thuốc, nếu dùng đúng liều thì đó là thuốc chữa bệnh, còn nếu dùng quá liều đó là chất độc không hơn không kém.



webtretho


Trẻ em rất dễ bị ngộ độc do dùng thuốc


Ví dụ: Thuốc paracetamon (giảm đau và hạ sốt): Paracetamon có thể gây hại cho gan nếu không uống đúng cách. Thậm chí có thể gây ngộ độc gan dẫn tới tử vong.


Dấu hiện nhận biết trẻ bị uống thuốc quá liều và ngộ độc thuốc


Thuốc kháng viêm không steroid- NSAID (giảm đau, viêm và hạ sốt): Các thuốc này gây chảy máu dạ dày và các vấn đề về thận ở một số người. Nếu con bạn dùng thuốc làm loãng máu, bạn phải hỏi bác sĩ xem các thuốc này có an toàn cho con không. Ibuprofen và aspirin là một số thuốc điển hình trong nhóm. Không cho trẻ dưới 6 tháng tuổi dùng NSAID mà không có chỉ dẫn của bác sĩ.


Dấu hiệu xác định trẻ có nguy cơ bị quá liều và ngộ độc sau khi cho trẻ uống thuốc thì có những biểu hiện sau đây:



Ngoài da : phát ban, mẩn đỏ, dị ứng, mề đay, phù mắt, mặt hoặc toàn thân.


Đường tiêu hóa: Thường xuất hiện sớm nhất, sau khi trẻ uống sẽ tác động trực tiếp tại đường tiêu hóa khiến trẻ đau bụng nhiều, trẻ buồn nôn, nôn ói nhiều, một số trẻ bị tiêu chảy.


Đường hô hấp: Trẻ đột ngột ho sặc sụa nhất là đối với trẻ nhỏ vì tâm lý hoảng sợ, tình trạng nặng hơn trẻ có biểu hiện thở nhanh, tím môi, thậm chí khó thở.


Hệ thần kinh: Tùy theo mức độ nặng nhẹ khác nhau như trẻ bị hôn mê hoặc co giật toàn thân, run giật cơ ở mặt, ngực, đùi, cánh tay, sau đó là liệt cơ, nặng hơn có thể gây liệt hô hấp, rối loạn nhịp tim.


Tăng tiết: Trẻ bị tăng tiết đàm nhớt ở cổ họng, dịch tiêu hóa tăng bất thường, tay chân lạnh vã mồ hôi, chảy nước miếng nhiều.


Cách xử trí khi ngộ độc do dùng thuốc


-Khi phát hiện trẻ ngừng tim, ngừng thở, trước tiên phải phục hồi lại chức năng hô hấp, tuần hoàn cho trẻ bằng cách hô hấp nhân tạo.


-Loại bỏ chất độc bằng cách gây nôn. Đây là biện pháp được áp dụng đối với trẻ ngộ độc thuốc qua đường uống, gồm các cách sau: Móc họng, đè gốc lưỡi để kích thích gây nôn. Hòa nước muối thật đậm cho uống để gây phản xạ nôn. Cách này an toàn, đơn giản và nhanh chóng. Chỉ xử trí gây nôn khi trẻ còn tỉnh.


- Nên giữ lại chất nôn, mang đến bệnh viện xác định chất gây ngộ độc để điều trị bằng chất giải độc phù hợp.


- Nếu có siro Ipeca, cho nạn nhân uống 30ml, sau đó cho uống khoảng 300 ml nước (nếu là trẻ em thì cho dùng một nửa liều này).


- Sau xử trí cấp thời phải chuyển ngay đi bệnh viện để thực hiện các xử trí tiếp theo như súc rửa dạ dày, dùng thuốc kháng độc và giải độc…


- Khi trẻ bị hôn mê, cần đặt ở tư thế nằm đầu thấp và nghiêng một bên để tránh tình trạng hít sặc các chất nôn. Không được gây nôn trong trường hợp có co giật, uống phải dầu hỏa, axit.


- Không tự cho uống các thuốc “kháng độc” khi chưa biết rõ loại thuốc gây độc. Một số thuốc gây ngộ độc thường gặp. Nếu biết được loại thuốc gây ngộ độc, các bác sĩ sẽ dễ dàng xử trí nhanh cho bệnh nhân trong việc sử dụng chất kháng độc và giải độc.


Ds. Bùi Thị Trang - Giảng viên trường Cao Đẳng Y Dược Hà Nội